«Վստահ եմ` իր հետ պիտի հանդիպեմ, մեր այս բաժանումը ժամանակավոր է». Ազատը շուրջբոլորը լցնում էր իր ներկայությամբ. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
«Ազատ Սահակյանի ժամկետային զինծառայությունն անցնում էր Արցախի Հանրապետությունում` «Մարտունի 3»-ում: Ծառայության ընթացքում ստացել էր սերժանտի կոչում։ Նախքան զորակոչվելը սովորել էր Երևանի պետական արհեստագործական ուսումնարանում, ընտրել էր «Խոհարարական գործ» բաժինը: Այնուհետև ընդունվել էր Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի կրթության հոգեբանության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի հոգեբանության բաժին, իսկ հետո մեկնել էր զինծառայության: «8-9-րդ դասարաններում ասաց, որ ուզում է խոհարար դառնալ, ուշագրավ է, բայց հետո որոշեց, որ լավ խոհարար լինելու համար նաև լավ հոգեբան պետք է լինի: Բավականին շատ ծրագրեր ուներ ապագայի հետ կապված: Խոհարարությունը լինելու էր իր կյանքում: Նա և իր ուսուցիչը հասցրել էին ընկերանալ, վաղուց արդեն ուսուցիչ ու աշակերտ հարաբերությունները չէին, զինծառայությունից վերադառնալուց հետո նրա և ընկերների հետ միասին սեփական գործ հիմնելու մասին էին մտածում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Սիլվան` Ազատի մայրիկը:
Ծնողի համար, իհարկե, դժվար է նկարագրել որդուն, խոսել նրա հատկանիշների մասին, չէ՞ որ ցանկացած ծնողի համար իր երեխան լավագույնն է: Այդպես է նաև տիկին Սիլվայի պարագայում, բայց զրույցի ընթացքում նա ասում է, որ Ազատի ընկերները որդու մասին խոսելիս հաճախ են շեշտում նրա` բոլորից ու ամենուրեք տարբերվող լինելու փաստը: Գուցե նաև հենց այս հատկանիշի շնորհիվ է նա աչքի ընկել պատերազմի ընթացքում: Մայրիկն ասում է` 44 օրվա ընթացքում անընդհատ կապի մեջ էին իրար հետ, բայց պատերազմից չէին խոսում:
«Հիմնականում մեր զրույցները հոգևոր արժեքների, իրար օգնելու մասին էին, իսկ «կապի միջոցը» աղոթքն է եղել: Իր տարեդարձի օրն եմ իմացել, որ նա նռնականետային ջոկատի հրամանատարն է եղել: Երբ «Մարտունի 3»-ի փոխգնդապետ Սարգսյանը մեզ հանձնում էր իր մեդալը, միայն այդ ժամանակ իմացանք իր` հրամանատար լինելու մասին: Մեկ տարի լռել է և մեզ այդ մասին ոչինչ չի ասել: Այդքան իր ներսում համեստություն ու խոնարհություն կար, ոչ թե ցանկություն սեփական անձը բարձրացնելու: Բարդ է ինձ համար իրեն նկարագրելը, ուղղակի բառեր չեմ գտնում»,-նշում է զրուցակիցս: Զրույցների ժամանակ, որոնք եղել են ընտանիքի և Ազատի միջև, երբ արդեն պատերազմ էր, Ազատը չէր դադարում կատակներ անել, անգամ վերջին օրերին` նոյեմբերի 5-ին, 6-ին, երբ բավականին թեժ մարտեր էին ընթանում, իր կատակները թույլ չէին տալիս հավատալ, որ տղաները թեժ կետերում են, ծնողների մտքով անգամ նման բան չի անցել: Տիկին Սիլվան ասում է` որդու հետ հեռախոսային վերջին զրույցը եղել է նոյեմբերի 6-ին:
Նոյեմբերի 7-ին Ազատը զոհվել է` խրամատում, ընկերների հետ, արկի հարվածից ... «Իրենց մոտ եկած տղաներին հետ են ուղարկել: Ընկերը պատմեց, որ դեպքի օրը ժամեր առաջ բարձրացել է Ազատի և մյուս տղաների մոտ, բայց ասել են՝ գնա, մի մնա այստեղ: Իրենց իջեցրել են Կողակ սարից, դրանից անմիջապես հետո դեպքը եղել է: Ազատի խոսքն ազդեցիկ է եղել, ենթարկվել են դրան, բայց հիմքում եղել է սերն ու հարգանքը նրա նկատմամբ»,-պատմում է տիկին Սիլվան, որի ձայնի մեջ անասելի լույս, ջերմություն, միևնույն ժամանակ անսահման կարոտ կա, երբ խոսում է սիրելի որդու մասին: Զրույցի ընթացքում փորձում է բառեր ընտրել նրան նկարագրելու համար, հետո ասում` մոր համար դժվար է որդուն նկարագրել, դադար է առնում ու շարունակում. «Իր մեջ կյանք կար, աստվածային էությունը կար: Ճանաչել իրեն, սիրել իրեն՝ նշանակում է ճանաչել ու սիրել Աստծուն: Այն էությունը, բնավորության գծերը, որ կային Ազատի մեջ, երկնային էին: Սրանք զուտ մոր խոսքեր չեն: Ցանկացած մեկը, ով առիթ է ունեցել թեկուզ մեկ անգամ Ազատի հետ շփվելու, նույնը կասի: Ազատի մասին ցանկացած մեկը կարող է անվերջ խոսել»:
19 տարի է ապրել Ազատը, բայց, մոր խոսքերով, նրա կյանքի պատմությունն այնքան ծավալուն ու բովանդակալից է: «Մարդը կարող է ութսուն և ավելի տարի ապրել, բայց իր մահվանից հետո ոչինչ չունենան ասելու, պատմելու, բայց շատ ու շատ մեր տղաների մասին, ոչ միայն Ազատի, կարելի է անվերջ խոսել՝ սերնդեսերունդ, ու պետք է խոսել»,ասում է զրուցակիցս: Հետո հավելում է՝ մի փոքր սփոփանք ունի. գիտի, թե որդին որտեղ է: «Վստահ եմ, որ Աստծու գրկում է, վստահ եմ, որ իր հետ պիտի հանդիպեմ, մեր այս բաժանումը ժամանակավոր է, եթե այն հավիտյան լիներ, չէի կարող ապրել: Հավատում եմ, որ կհանդիպենք: Բառեր չկան նկարագրելու այն ծանրությունը, որ կա…Ամեն վայրկյան անսահման կարոտ կա: Միայն իր ներկայությունն ամեն ինչ լցնում էր, ուրիշ տեսակ էր»,-եզրափակում է տիկին Սիլվան:
Հ. Գ. Ազատ Սահակյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով և «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։ Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի կողմից պարգևատրվել է «Մանկավարժական համալսարան» մեդալով»:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
