Հայաստանը շրջապատող տարածաշրջանը՝ ըստ «Հենակետ»-ի

«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնը ամփոփել ու հրապարակել է Հայաստանը շրջապատող մեծ տարածաշրջանում տեղի ունեցող առավել կարևոր իրադարձությունները՝ հակիրճ։

«Չինաստան

• Ֆրանսիայում ՉԺՀ դեսպան Լու Շայը հայտարարել է ռազմական ճանապարհով Թայվանի նկատմամբ վերահսկողությունը վերադարձնելու պատրաստակամության մասին՝ նշելով, որ Չինաստանը չի դիտարկում կղզին որպես ինքնուրույն տարածք։
• Ավստրալիայի վարչապետ Էնթոնի Ալբանեզեն հայտարարել է, որ իր երկիրը կողջուներ Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի, Հարավային Կորեայի և Ճապոնիայի ռազմական համագործակցության ընդլայնումը ՝ Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում ՉԺՀ-ի աճող ազդեցությանը դիմակայելու համար:
• Չինաստանը մտադիր չէ լայնածավալ ռազմական գործողություն իրականացնել Թայվանում, եթե ռազմական գործողություններ սկսվեն, ապա հիմնական շեշտադրումը կկատարվի կետային հարվածների վրա, որոնք կարող են բնակչությանը զրկել դիմադրությունից: Այս մասին գրում է Ճապոնական «Shukan Gendai պարբերականը։
• Չինաստանը բողոքի նոտա է հայտնել Թայվանական նեղուցի վրա ամերիկյան պարեկային հականավային ինքնաթիռի թռիչքի կապակցությամբ: Պեկինը Վաշինգթոնին մեղադրել է տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության խաթարման մեջ։ ԱՄՆ-ի հրամանատարությունը հայտարարել էր, որ «Միացյալ Նահանգները կշարունակի թռչել, նավարկել ծովով և գործել ամենուր, որտեղ դա թույլատրված է միջազգային իրավունքով, այդ թվում՝ Թայվանական նեղուցի սահմաններում»։ Ի պատասխան՝ Չինաստանի բանակում հայտարարվել էր արևելյան ուղղությամբ օդային և ցամաքային ուժերի զորահավաքի մասին։
• Սպիտակ տունը հայտնել է, որ ԱՄՆ-ը, Մեծ Բրիտանիան, Ավստրալիան, Նոր Զելանդիան և Ճապոնիան ստեղծել են միություն, որն ուղղված է Հնդկա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում Չինաստանին հակազդելուն:

Թուրքիա

• Բրյուսելում ավարտվել են ՆԱՏՕ-ին Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի անդամակցության շուրջ բանակցությունները: Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի մամուլի քարտուղար Իբրահիմ Քալինը նշել է, որ Թուրքիայի կողմից բարձրացված անվտանգության հարցերի քննարկումը կշարունակվի, և Մադրիդի գագաթնաժողովը վերջնաժամկետ չէ:
• Թուրքիայի հյուսիսում գտնվող Գյումյուշխան քաղաքում ռուսական հետախուզական «Օռլան-10» ԱԹՍ է ընկել։ Այլ մանրամասներ չի նշվում։
• Թուրքիայի տարածքից Բուլղարիայի և Ռումինիայի տարածքով ավտոբուս է ուղևորվել Ուկրաինա։ Այն դուրս է եկել Չորլուից, որտեղ գտնվում է Bayraktar անօդաչուների համանուն փորձարկման օդանավակայանը։ Այդ ավտոբուսով տուն են մեկնել մի խումբ ուկրաինացի զինծառայողներ, որոնք տվյալ ԱԹՍ-ների կիրառման վերապատրաստում են անցել:
• Շուտով Մերձավոր Արևելքում ջրային պատերազմ կսկսվի, որի պատճառը Էրդողանի կողմից Իրանի կենսական կարևոր ջրաճահճային տարածքների և գետերի երաշտի ստեղծումն է լինելու։
• Փորձարկումների ժամանակ թուրքական Bayraktar AKINCI բազմանպատակային անօդաչուն ռեկորդային բարձրության է հասել՝ 13 716 մետր։
• Թուրքիայի ՌՕՈւ-ն հրետակոծել է քրդական զինված կազմավորումների դիրքերը Թել Ռիֆյատից հարավ-արևելք գտնվող Հորբոլ շրջանում: Բացի այդ, հրետանային և հրթիռային հարվածներ են հասցվել Թել Քարահ, Մաարեթ Ում Խոշ և Շավարղա Ալ Ուրզ բնակավայրերի շրջանների ուղղությամբ:
• Թուրքական ռազմական պատվիրակությունն ընթացիկ շաբաթվա մեջ կայցելի Մոսկվա՝ քննարկելու ուկրաինական հացահատիկի տարանցման համար տրամադրվող միջանցքի հարցերը։ Եկող շաբաթ սպասվում է Թուրքիայի, Ուկրաինայի, Ռուսաստանի և ՄԱԿ-ի միջև հնարավոր քառակողմ հանդիպում՝ համաձայնագրի մշակման համար։
• Թուրքական բանակը բետոնե պատ է կառուցում Հալեպ նահանգի հյուսիսում գտնվող Թիլյալին և Մարեա քաղաքների միջև գտնվող ճանապարհին, որպեսզի թույլ չտա քրդական զինված կազմավորումների ներթափանցումը Թել Ռիֆիաթի կողմից:
• Թուրքիայում միանգամից մի քանի քաղաքների շրջանում, մասնավորապես՝ Թեքիրդաղ, Բուրսա, Դիարբեքիր, Մարդին, Գազիանթեփ, Չանաքքալե և Օսմանիա շրջաններում տասնյակ հեկտարներով ցորենի դաշտեր են այրվել։ Պարենային անվտանգության տեսանկյունից հետաքրքրական է այս փաստը նաև Ուկրաինայից հացահատիկի տարանցման ճգնաժամի ֆոնին, և սպասվում է թուրքական առևտրային նավերի կողմից ուկրաինական նավահանգիստներից հացահատիկի արտահանման Անկարայի փորձերի ուժեղացում։
• Թուրքական «Baykar» ընկերությունը, հայտնում է, որ կրաուդֆանդինգային արշավի շրջանակներում Ուկրաինայում հավաքագրված մոտ 20 մլն դոլար իրեն հարկավոր չէ, ընկերությունը Կիևին անվճար կփոխանցի Bayraktar TB2 հարվածային անօդաչու թռչող սարքեր։

Իրան

• Թուրքիայի իշխանությունները հայտնել են 10 մարդու ձերբակալության մասին, որոնք իրանական հետախուզության հրամանով իբր ծրագրել են Ստամբուլի հյուրանոցներից մեկից առևանգել Իսրայելի նախկին դեսպանին և նրա կնոջը, ինչպես նաև հրազենի կիրառմամբ հարձակումներ են նախապատրաստել Իսրայելի զբոսաշրջիկների նկատմամբ։
• ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն նշել է, որ իրանցիներին, հնարավոր է, հաջողվի փակել Օրմուզի նեղուցը, և էներգակիրների գները կարող են ավելի բարձրանալ:
• CNN-ը, վկայակոչելով ԱՄՆ կառավարության իրազեկ աղբյուրները, հաղորդում է, որ եթե միջուկային գործարքին վերադառնալու շուրջ բանակցությունները ձախողվեն, Բայդենի վարչակազմը կշարունակի տնտեսական ճնշումը Իրանի վրա։
• Իրանում մահափորձ է կատարվել Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետախուզական ծառայության ղեկավար Հոսեյն Թայեբի դեմ, վերջինս տեղափոխվել է հիվանդանոց։ Նշենք, որ վերջին մեկ ամսվա ընթացքում մահափորձերի զոհ են դարձել ԻՀՊԿ հետախուզության առնվազն երկու սպա: Թեհրանում կարծում են, որ հարձակումների հետևում կանգնած է Իսրայելը։
• Իրանից մարդասիրական օգնության առաջին խմբաքանակը հասցվել Է Աֆղանստանի հզոր երկրաշարժից տուժած նահանգների բնակիչներին: Աֆղանստանից կոալիցիոն ուժերի դուրսբերումից հետո Թեհրանը հետևողականորեն մեծացնում է իր ազդեցությունը «Թալիբանի» վրա:
• Հունաստանն ազատ է արձակել իրանական նավթով ռուսական տանկերը, որը նա գրավել էր երկու ամիս առաջ ԱՄՆ-ի պահանջով:
• Իրանի Պն-ն հայտնել է, որ «Զոլջան» անվանումը ստացած դեպի տիեզերք կրող-տեղափոխող հրթիռի հաջող արձակումն իրականացվել է գիտական նպատակներով:
• «Wall Street Journal»-ի տեղեկություններով, մարտ ամսին ԱՄՆ-ը գաղտնի հանդիպում է կազմակերպել Եգիպտոսում իսրայելցի և արաբ բարձրաստիճան զինվորականների հետ, որպեսզի քննարկեն, թե ինչպես պետք է համակարգեն իրենց գործողությունները Իրանի հրթիռային և անօդաչու ներուժին հակազդելու համար:

Իրաք

• Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության ուժերը Իրաքի հյուսիսում հարձակվել են Թուրքիայի ԶՈՒ դիրքերից մեկի վրա։
• Թուրքիայի զինված ուժերը Սիրիայում չեզոքացրել են ՔԲԿ հինգ զինյալների եւ Իրաքում ՔԲԿ-ի երկու ահաբեկիչների: Հայտնում է Թուրքիայի ազգային պաշտպանության նախարարությունը։
• Իրաքի ԶՈւ շտաբի պետն ու ՆԱՏՕ-ի առաքելության հրամանատարը փոխըմբռնման հուշագիր են ստորագրել։ «Այս (միջնաժամկետ) հուշագիրն ուղղված է երկու կողմերի միջև համագործակցության հավերժացմանը և նրա հովանու ներքո գտնվող երկրների հետ համագործակցության հաստատմանը, որպեսզի ռազմական հաստատությունը վերազինվի առաջադեմ տեխնոլոգիաներով, որոնք բարձրացնում են բանակի հնարավորությունները և մարտական պատրաստականությունը բոլոր մակարդակներում»,- նշվում է հայտարարության մեջ։

Սիրիա

• Սիրիական բանակի ստորաբաժանումները հարվածել են «Հայաթ Թահրիր աշ-Շամ»-ի զինյալների դիրքերին Հալեպի արևմուտքում գտնվող Քաֆր Տաալ նահանգում, ինչպես նաև ականանետերից գնդակոծել են ահաբեկիչների դիրքերը Իդլիբ նահանգի հյուսիսում գտնվող Մաարեթ Ան-Նաասան քաղաքի մերձակայքում: Սիրիայի հյուսիսում թուրքական գործողության ակտիվ փուլը դեռ չի սկսվել։
• Թուրքական բանակը հրետակոծել է Իբն, Ազ Զիյարա, Ակիբա գյուղերի և Թել Ռիֆյաթից արևմուտք ընկած շրջանում գտնվող քրդական զինված կազմավորումների դիրքերը: Կառավարական զորքերի ստորաբաժանումները ականանետային կրակ են բացել Հալեպից արևմուտք գտնվող Քաֆր Ամմա գյուղում գրոհայինների դիրքերի վրա:
• Չնայած Թուրքիայի կողմից Սիրիայի հյուսիսում ռազմական գործողության նախապատրաստմանը, տարածաշրջանում շարունակվում է ռուսական ռազմական ոստիկանության զինծառայողների հետ համատեղ պարեկային գործողությունների իրականացումը:

Իսրայել

• Իսրայելի վարչապետ Նաֆթալի Բենեթը հայտարարել է. «Ես գիտեի, որ այս պաշտոնում ստիպված պետք է բարձր գին վճարեի, բայց ես չէի կարող պատկերացնել, որ մարտական փամփուշտով ծրար կստանա իմ որդին: Ամենից շատ ինձ անհանգստացնում է այն, որ մենք կկորցնենք Իսրայելը։ Մենք նման վտանգի մեջ ենք։ Իսրայելի հասարակությունը գտնվում է ճգնաժամային վիճակում, ինչը շատ նման է քաղաքացիական պատերազմի։
• Իսրայելցի զինվորները Հորդանան գետի արեւմտյան ափին անցնող մեքենաների վրա քարեր նետող պաղեստինցիների վրա կրակ են բացել, որի արդյունքում զոհվել է պաղեստինցի մի դեռահաս։
• Իսրայելական ՌՕՈւ-ն նախատեսում է մինչև 2025 թ.-ը թարմացնել ծանր տրանսպորտային ուղղաթիռների պարկը։ Իսրայելցի պաշտոնյաները փորձել են արագացնել նոր սերնդի Ch-53K King Stallions նոր սերնդի Sikorsky-Lockheed Martin ուղղաթիռների մատակարարումն Իսրայելի ՌՕՈւ-ին: Սակայն արտադրողը հայտարարում է, որ ներկայումս առաջին King Stallions-ը Իսրայել չի ժամանելու մինչեւ 2026 թվականը:
• Իսրայելը Եգիպտոսի միջնորդությամբ կշարունակի իր գերիներին վերադարձնելու ջանքերը, որոնք պահվում են «Համասի» կողմից:

Աֆղանստան

• Թալիբները Պակտիա նահանգում ԱԹՍ-ի ին թիրախավորել, որն ըստ տեղեկատվության Պակիստանին է պատկանում և «Թալիբանի» գրոհայիններին հարված է հասցրել Գարդեզ քաղաքում «Մանսուրի» 203-րդ բանակային կորպուսից Դանդ-Օ-Պատան շրջանում պակիստանցի սահմանապահների հետ ինչ-որ վիճաբանությունից հետո:

ՆԱՏՕ

• ՆԱՏՕ-ն չի կարող հաղթահարել Շվեդիայի եւ Ֆինլանդիայի՝ Մադրիդի գագաթաժողովի նախաշեմին դաշինքին անդամակցելու հետ կապված խնդիրները։ Բրյուսելում կայացած եռակողմ բանակցություններում առաջընթաց չի գրանցվել։
• ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգը հայտարարել է, որ չի կարող երաշխավորել Շվեդիայի եւ Ֆինլանդիայի արագ անդամակցությունը դաշինքին: Ընդ որում, ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը «պլանավորում է» մինչեւ հունիսի 29-30-ը Մադրիդում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը կարգավորել Թուրքիայի պահանջները Շվեդիայի եւ Ֆինլանդիայի առնչությամբ:
• Ամերիկացի զինվորականները Գերմանիայում «Combined Resolve» զորավարժությունների ընթացքում փորձարկել են «Project Origin» ընկերության հետեւակային աջակցության ռոբոտացված համալիրները:
• Հունիսի 28-30-ը Մադրիդում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում նախատեսվում է ընդունել դաշինքի նորացված ռազմավարական հայեցակարգը: Փաստաթուղթն առաջին անգամ կներառի դաշնակից երկրների «ինքնիշխանության եւ տարածքային ամբողջականության» պաշտպանությունը՝ որպես հիմնական առաքելություն:
• ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգը հայտարարել է, որ դաշինքը արագ արձագանքման ուժերի թվաքանակը կավելացնի մինչև, ավելի քան, 300 հազար մարդ, ինչը գրեթե 10 անգամ ավելի է ընթացիկ թվից:
• Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ Մադրիդում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի ընթացքում նախատեսում է փաստաթղթերով ապացուցել Շվեդիայի եւ Ֆինլանդիայի կեղծավորությունը ահաբեկչության դեմ պայքարի հարցերում: Հելսինկիում արդեն հայտարարել են, որ ՆԱՏՕ-ի «բաց դռների» քաղաքականությունը չի աշխատում։

ՀԱՊԿ

• ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասը մասնակցել է «Ազգային անվտանգություն. Բելառուս-2022» անվտանգության և ռազմարդյունաբերության առաջին միջազգային ցուցահանդեսի բացման արարողությանը։
• Տաջիկստանում ՀԱՊԿ անդամ պետությունների պաշտպանական գերատեսչությունների եւ կազմակերպության միացյալ շտաբի ներկայացուցիչները քննարկել են Կենտրոնասիական տարածաշրջանի արագ տեղակայման հավաքական ուժերի «Ռուբեժ-2022» զորավարժության անցկացումը։
• Մինսկում կայացել է ՀԱՊԿ անդամ պետությունների զինված ուժերի ծածկագրային ծառայությունների կենտրոնական մարմինների պետերի աշխատանքային հանդիպումը»։