Ինչո՞ւ է սեպտեմբերի 29-ին «նահանջ» հրաման տվողը հոկտեմբերի 27-ին նշանակվել ՊԲ հրամանատար
Քիչ առաջ Արգիշտի Քյարամյանի ղեկավարած Քննչական կոմիտեն մի ծավալուն հաղորդագրություն է տարածել ու ներկայացրել մանրամասներ Արցախի ՊԲ նախկին հրամանատար Միքայել Արզումանյանին առաջադրված մեղադրանքից:
Հիմնական ասելիքն այն է, որ սեպտեմբերի 29-ին ժամը 16:00-ի սահմաններում, գեներալ-մայոր Միքայել Արզումանյանը մոտեցել է ավելի վաղ ազատագրված «Արեգա» բարձունքն ազատագրած յուրային ստորաբաժանումներին և տեղեկանալով տիրող իրադրության մասին՝ առ այն, որ «Արեգա» բարձունքը և հարակից մարտական դիրքերը գտնվում են յուրային ստորաբաժանումների վերահսկողության տակ, չհանդիսանալով անձնակազմի ուղղակի կամ անմիջական պետը, չունենալով իր վերադասի կողմից նշված վայր այցելելու և որևէ մարտական առաջադրանք իրականացնելու լիազորություն և հրաման՝ անձնակազմին հրամայել է թողնել ազատագրած «Արեգա» բարձունքը և նահանջել՝ պատճառաբանելով, որ նույն վայրում արդեն իսկ պլանավորված է այլ օպերացիայի իրագործում: ՔԿ-ն այլ մանրամասներ ևս հայտնել է, բայց սա չէ մեր հիմնական ասելիքը:
Հարցի իրավական կողմը քննարկելն ամենևին էլ մեր ֆունկցիան չէ, բայց մի քանի նկատառում, այնուամենայնիվ, ներկայացնենք:
Նշենք, որ վերը նկարագրված իրադարձություններից հետո՝ 2020-ի հոկտեմբերի 27-ին Միքայել Արզումանյանը նշանակվել է Արցախի ՊԲ հրամանատար, իսկ 2021-ի հոկտեմբերի 1-ին՝ Արցախի նախագահի գլխավոր խորհրդական: Ստացվում է, որ պատերազմի ավարտից մեկ տարի անց էլ ո՛չ Գերագույն գլխավոր հրամանատար աշխատած Նիկոլ Փաշինյանը, ո՛չ նրան ենթարկվող ու այն ժամանակ ԱԱԾ պետ աշխատած Արգիշտի Քյարամյանը որևէ օղակով չեն կարողացել տեղեկանալ, որ Արզումանյանը «հենց այնպես» բարձունք հանձնող է՝ ազատագրած բարձունք հանձնող, ու որոշվել է նրան նշանակել Արցախի ՊԲ հրամանատար:
Եթե դատարանով կհաստատվի, որ այն, ինչ ասված է ՔԿ հաղորդագրությունում, իրականություն է, ապա ինչո՞ւ էր Նիկոլ Փաշինյանի մոտ նախագահ աշխատող Արայիկ Հարությունյանն այդ դեպքից մի քանի օր անց՝ հոկտեմբերի 27-ին, նրան ՊԲ հրամանատար, իսկ մեկ տարի անց՝ իր գլխավոր խորհրդական նշանակում: Ուրեմն կա՛մ միտումնավոր կերպով՝ հենց «բարձունք հանձնելու» համար՝ որպես շնորհակալություն, կա՛մ իրավապահները հաջորդը պետք է գնան Արայիկ Հարությունյանի հետևից:
Կասեք՝ պատերազմ էր, միգուցե այն ժամանակ Փաշինյանը կամ Հարությունյանը տեղյակ չեն եղել: Միգուցե: Բայց այդ դեպքում դա էլ խոսում է նրանց կամ նրանց ենթակայությամբ ազգային անվտանգությունն ապահովող պաշտոնյաների ու նրանց ենթակաների մասնագիտական ամլության մասին: Էլ ե՞րբ, եթե ոչ պատերազմի ժամանակ, նրանք պետք է ամեն ծտի ծլծվլոցի մասին իմանային ու կանխեին:
Մեկ այլ դրվագ. նույն ՔԿ-ն ավելի վաղ հայտնել էր, որ մեկ այլ քրեական վարույթի շրջանակներում Շուշի քաղաքի և հարակից շրջանների պաշտպանության կազմակերպման ընթացքում պաշտոնեական անփութություն կատարելու համար Արզումանյանին մեղադրանք էր ներկայացվել զինվորական պաշտոնեական անփութության համար:
Շուշիի վերաբերյալ քրեական գործերն ինքնին ծիծաղելի են, որովհետև Փաշինյանն ինքն է խոստովանել, որ պատերազմը Շուշիի համար է եղել. «Առանց Շուշիի հնարավոր չէր պատերազմ կանգնեցնել կամ կանխել»,- ասել է նա:
Մարդկային կորուստների համար, այո, մեղավորները պետք է խստագույնս պատասխանատվության ենթարկվեն, Շուշի քաղաքի կորստյան պատասխանատուն վաղուց հայտնի է և մեկ անգամ չէ, որ բարձր ամբիոններից ինքնախոստովանական ցուցմունք է տվել: Այլ հարց է, որ իրավապահ համակարգերում նույն ամուլն են ու աչք ու ականջ, նաև տղամարդկություն չունեն՝ մեղավորով զբաղվելու համար:
Եվ վերջապես. մամուլը գրում է, թե Հայաստանում արհեստականորեն փչված-մեծացված հրամանատար Քյոխն է ցուցմունք տվել Արզումանյանի դեմ: Իհարկե, նա արդեն հերքել է տեղեկությունը, բայց դրանից չի փոխվում տեսանելի ապագան, երբ նույն մեղադրյալի աթոռին հայտնվելիք Քյոխին կհարցնեն, թե որտեղ էր մեծաթիվ զորքը կամ ռազմական մեքենաները 2022-ի օգոստոսի 3-ին կամ, օրինակ, որտե՞ղ էր ինքը, երբ հակառակորդն անօդաչուով հարվածում էր մարտական մեքենային: Շատ հարցեր կտան ու շատ ավելի ծանր հարցեր ու մեղադրյալների աթոռին հայտնված՝ հատկապես արցախցի հրամանատարներն ու գեներալները դեռ փոշմանելու շատ առիթներ կունենան, որ համաձայնեցին իրենց հայրենիքը հանձնողի ձեռքի տակ աշխատել և մանր-մունր ցուցմունքները միմյանց դեմ տալու փոխարեն, գլխավոր պատասխանատուի և մեղավորի դեմ տան...