Ձևավորվում են պետություն-եկեղեցի նոր հարաբերություններ. գուցե ի վերջո եկեղեցին զբաղվի իր բուն գործառույթներով. Փաշինյան
Իշխանության և եկեղեցու միջև պառակտման մասին խոսելը ճիշտ չէ, որովհետև իշխանությունն ու եկեղեցին տարբեր, իրարից անջատ մարմիններ են: Այս մասին հանրային հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցում նշեց Նիկոլ Փաշինյանը՝ անդրադառնալով նրան, որ համաշխարհային հայկական համաժողովին հրաժարվեցին մասնակցել երկու կաթողիկոսները:
«Եթե այդ խոսույթն ընկալել է, ապա պետության և եկեղեցու հարաբերությունների սխալ ընկալումների վրա ենք մենք հիմնված: Ես պրոցեսը կձևակերպեմ այսպես: Կարծում եմ՝ տեղի է ունենում շատ կարևոր մի բան, ձևավորվում են պետության և եկեղեցու նոր հարաբերություններ: Իմ կարծիքով, ձևավորվում են Հայաստան-Սփյուռք նոր հարաբերություններ: Այդ ձևավորումը տեղի է ունենում հաջող, որովհետև միանշանակ է, որ համաշխարհային հայկական առաջին գագաթնաժողովը անցել է շատ հաջող: Ես հենց մասնակիցներից ստացել եմ առաջարկներ, որ այդ գագքաթնաժողովը դառնա ամենամյա: Ես արդեն Սփյուռքի հանձնակատարին այդ հանձնարարականը տվել եմ: Այն ալգորիթնեները, որոնք դրվել են գագաթնաժողովի կազմակերպման հիմքում, մեզ հնարավորություն է տալիս շփվել իրական Սփյուռքի հետ, Սփյուռքի բացարձակ մեծամասնության հետ, Սփյուռքի 95 տոկոսի հետ, որոնք գուցե թե, տարբեր պատճառներով նկատելի ու տեսանելի չեն եղել, ինչքան էլ դա տարօրինակ հնչի: Մենք հիմա ուրիշ բանաձևով ենք աշխատում Սփյուռքի հետ և կարծում եմ՝ այդ բանաձևը ճիշտ է: Առաջին գագաթնաժողովը տվեց իր արդյունքը»,-ասաց Փաշինյանը:
Անդրադառնալով եկեղեցու հետ հարաբերություններին, Փաշինյանն ասաց. «Այս ամենի արդյունքում, կարող է, ի վերջո, հնարավորություն ստեղծվել, որ եկեղեցին զբաղվի իր բուն գործառույթներով և ավելի համապարփակ անդրադառնա հոգևոր օրակարգին»:
Իսկ ինչ վերաբերում է կաթողիկոսների գագաթնաժողովին չմասնակցելու հարցին՝ նա պատասխանեց. «Հայաստանը ժողովրդավարական երկիր է, ընտրության ազատությունը հռչակել ենք կարևորագույն արժեք, յուրաքանչյուր կառույց ինքն է որոշում՝ մասնակցել, թե ոչ: Մենք ցանկացել ենք, որ մասնակցի, մենք աշխատել ենք, որ մասնակցի, բայց որոշումը կայացնում են իրենք»: