Մարտի մեկը՝ «բացահայտված». հուշարձանը տեղադրված է, մեղավորները պատժված չեն, իսկ յուրայիններն արդարացվում են

Նիկոլ Փաշինյանը 2008 թվականի մարտի 1-ի դեպքերի բացահայտման անհրաժեշտության մասին խոսել է տարբեր առիթներով: Նա վարչապետի պաշտոնում իր ընտրվելուց առաջ, Հանրապետության հրապարակում, մատը թափ տալով, ոգեշունչ տեքստ արտաբերեց․

(Մեջբերում). 

«Բացառում եմ, որ որևէ մեկը կխուսափի մարտի 1-ի 10 քաղաքացիներին սպանելու և ՀՀ-ում պետական հեղաշրջում իրականացնելու պատասխանատվությունից: Չի կարող լինել այդպիսի բան, և խնդրում եմ հաստատեք, որ թույլ չեք տա, որ որևէ ոճրագործ, Հայաստանի քաղաքացու արյունը հեղած որևէ մարդասպան խուսափի պատասխանատվությունից: Նստելու եք, բոլոր մարդասպաններով նստելու եք, և սա լիազորված եմ հայտարարել Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդի, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների անունից» 

Իսկ երբ արդեն վարչապետ էր, իր վարչապետության 100 օրվա առիթով հրավիրված հանրահավաքի ժամանակ՝ 2018-ի օգոստոսի 17-ին, նա հայտարարեց, թե՝ «Մարտի 1»-ի գործն ամբողջությամբ բացահայտված է:  

(Մեջբերում).

«Լսել եմ Հատուկ քննչական ծառայության պետ Սասուն Խաչատրյանի հայտարարությունները, որոնք հնչել են նրա հարցազրույցներում: Հայտնի դարձած տեղեկատվության իմ մեկնաբանությունը հետևյալն է.

                                «Մարտի 1»-ի գործը, ըստ էության, բացահայտված է»...

Հաջորդ 2 տարվա ընթացքում նա սկսեց հետ կանգնել իր հնչեցրած «մեկնաբանությունից» և արդեն 2021 թվականի մարտի 1-ին նա հայտարարեց.

«Ճիշտ է՝ մարտի 1-ին կրակողները բացահայտված չեն, բայց սպանությունները, այն ֆոնը, որում տեղի է ունեցել դա, բացահայտված է»։

Իհարկե, ոչ ոք այդպես էլ չհասկացավ ու չհարցրեց, թե ինչ նկատի ուներ Փաշինյանը՝ ասելով, թե՝ «ֆոնը բացահայտված է»...

Գուցե նա նկատի ուներ այն հուշարձանը, որն այսօր՝ մարտի 1-ի դեպքերից 15 տարի անց, Փաշինյանը տեղադրեց ու օգտագործեց իրեն որպես «ֆոն»՝ մեջքով կանգնելու և հայտարարելու, թե՝ «Մարտի 1-ը բացահայտված է, բայց մեղավորները դեռևս պատժված չեն. բուն կատարողները հայտնի չեն»։ 

«Այն, որ մարտի 1-ը բացահայտված է առնվազն մինչև կատարողների մակարդակ, այսինքն՝ բուն կատարողները հայտնի չեն, իսկ մնացած շղթաները ոնց են աշխատել, իհարկե, բացահայտված է»։

Գոնե իր՝ Փաշինյանի համար, հնարավոր է, որ Մարտի 1-ը բացահայտված լինի։ Ի վերջո հենց նա էր կիզակետում, հենց ինքն էր հրահրում «քարերով, փայտերով» հարձակվել ոստիկանների վրա։

Թերևս շատերն են լսել կամ տեսել այն տեսագրությունն ու ձայնագրությունները, որտեղ Փաշինյանը, իմանալով, որ ցուցարարները ոստիկաներ են ծեծել՝ հաճույքով ասում է․ 

«հոգիս փառավորվեց, երբ իմացա․․․»

2008-ին Փաշինյանի կողմից արված այս արտահայտությունը թերևս մեկնաբանելու կարիք չունի։ Փաստ է այն, որ այսօր 10 զոհերից որևէ մեկի մահվան հանգամանքն իրականում այդպես էլ բացահայտված չէ։ Գոնե շարքային քաղաքացիների համար ամբողջությամբ պարզ չէ, թե ինչպես ու ինչի հետևանքով են զոհվել նրանք։ 

Պարզ չէ նաև, թե ինչու նախկին իշխանության ժամանակ գոռգոռացող ընդդիմադիր Փաշինյանը, ով հայտարարում էր, թե իշխանությունները չեն ուզում Մարտի 1 բացահայտել, ինչու ինքն այսօր բացահայտելու ու մեղավորներին պատժելու փոխարեն՝ ավելացնում է զոհերի ընտանիքներին տրամադրվող գումարները՝ որպես «փոխհատուցում»․․․

Բացի այդ, նա քանի դեռ կարող է և ունի հնարավորություն, փորձում է ջրից չոր դուրս գալ՝ հանելով նաև յուրայիններին․ նախորդ տարի՝ 2022-ի ապրիլին, իրավական համակարգի թեթև ձեռքով արդարացվեցին մարտիմեկյան գործողությունների կազմակերպիչներից Փաշինյան Նիկոլը, Սասուն Միքայելյանն ու Ալեքսանդր (Ալիկ) Արզումանյանը․․․

Հետևությունները թողնում եմ ձեզ․․․

Արմինե Մկրտումյան