Ինչ գին են առաջարկում «ատրճանակի փողը» ճակատին դրած բանակցողին
ԱՄՆ պետքարտուղարության փոխխոսնակ Վեդանտ Պատելը երեկ հրավիրված ասուլիսի ժամանակ անդրադարձել է կիրակի օրը Բրյուսելում կայանալիք Փաշինյան-Միշել-Ալիև հանդիպմանը։
«Մենք մեր հյուրընկալած երկխոսությունը համարում ենք կարևոր. դրական քայլեր, որոնցում մենք զգացինք, որ երկու երկրները հնարավորություն ունեն ներգրավվելու որոշ կարևոր հարցերի շուրջ, տեսնելու մյուս կողմի տեսակետը։ Եվ մենք հավատում ենք, որ հարատև առաջընթացի ճանապարհը շարունակվում է: Մենք կարծում ենք, որ սա խաղաղ լուծում ունի: Ահա թե ինչու մենք՝ սկսած պետքարտուղարից, շարունակել ենք այդքան խորապես ներգրավված լինել այս հարցում: Բայց ես չեմ պատրաստվում առաջ անցնել այս բանակցություններից»,- ասել է Պատելը:
Ի՞նչ կարևոր հարցերի և հնարավորությունների մասին է խոսում ԱՄՆ պետքարտուղարը, երբ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, բացահայտելով բանակցային բովանդակությունը, ասել էր, որ Ադրբեջանի հետ հնարավոր չի եղել պայմանավորվածություններ ձեռք բերել Հայաստանի 29.800 քառակուսի կիլոմետր տարածքի շուրջ։
Հայաստանի վարչապետի այդ բացահայտումից մի քանի օր անց էլ ադրբեջանական բանակն սկսեց ականանետ կիրառել Հայաստանի սուվերեն տարածքի ուղղությամբ։ Բայց խնդիրը միայն Հայաստանի տարածքը չէր, և այստեղ ուշագրավ է վաշինգտոնյան բանակցությունների ընթացքում ամերիկյան աղբյուրների արտահոսքը այն մասին, որ քննարկվող փաստաթղթում ներառված է «էթնիկ փոքրամասնությունների իրավունքներն ու անվտանգությունը» հարցը, իսկ սա Արցախի՝ Ադրբեջանի կազմում հայտնվելու մասին է։
Վաշինգտոնի բանակցություններից հայկական կողմը վերադարձավ այս երկու հիմնաքարային խնդիրների լուծումները չգտած, ինչը, հայտնի չէ, թե ինչու չի նկատում Պատելը։ Փոխարենը Ադրբեջանի արտգործնախարար Բայրամովը նկատեց իրենց շահեկան վիճակը և հայտարարեց, որ բանակցությունների արդյունքները շատ երկար սպասեցնել չեն տա, ինչից օրեր անց Ադրբեջանի բանակն ականանետ կիրառեց Սոթքի ուղղությամբ։
Այս պայմաններում կիրակի օրը Բրյուսելում տեղի է ունենալու Փաշինյան-Ալիև հանդիպումը։ Պարզ է, որ բանակցային սեղանին դրված է լինելու Արցախի և Հայաստանի 29 800 քառակուսի կիլոմետրի հարցը։
Ադրբեջանը շարունակում է Հայաստանի հետ բանակցությունների գնալ՝ ատրճանակը Հայաստանի գլխին դրած։ Այն չի հեռացնում անգամ, երբ Հայաստանի իշխանությունները շարունակում են Ադրբեջանին հանձնել Հայաստանի կարմիր գծերից մեկը՝ Արցախի ինքնորոշման իրավունքը։
Խնդիրների նման դասավորվածությունն է պատճառը, որ Փաշինյանի համար անիրատեսական է խաղաղության պայմանագրի կնքումը և բանակցային ռաունդներն օգտագործվում են դրանք ընդհանրապես չդադարեցնելու և ոչ թե արդյունքի հասնելու համար։
Քանի դեռ ստորագրված չէ պայմանագիր և անշրջելիության էջը թերթված չէ, Հայաստանի ղեկավարը պարտավոր է հայ ժողովրդի համար բացահայտել, թե Հայաստանի տարածքի հաշվին ի՞նչ գործարքներ են առաջարկվում իրեն և հանուն ինչի՞ են իր ճակատից հեռացնելու «ատրճանակը»։