Երբ մեկ հարց տալու համար հասնում ես անձնագրային. ո՞ւմ մեղքով են հերթերն ու «բարդակը» (տեսանյութ)
Անձնագրային և վիզաների վարչությունում կատարյալ «բարդակ» է: Իհարկե, շատ կցանկանայի խուսափել նման որակումից, բայց հայերենում գոյություն ունեցող բոլոր բառերը շատ մեղմ են հնչում ու չեն տա իրավիճակի իրական գնահատականը:
Միայն «այո» կամ «ոչ» պատասխանն ստանալու համար, ստիպված ես անցնել մարդկանց խիտ ու անկանոն հերթերի միջով, եթե իհարկե հաջողվում է անցնել: Եվ դա միայն նրա համար, որ բացառապես բոլոր անձնագրային կետերում տառացիորեն հեռախոս չեն վերցնում:
Երբ մի օր, գեղեցիկ պատահականությամբ, հաջողվեց մտնել բաժանմունքներից մեկի պետի մոտ, վերջինս ասաց. «Դե տեսնո՞ւմ եք՝ ինչ հերթ է. մարդկանց սպասարկե՞նք, թե՞ հեռախոս վերցնենք»:
Դիտարկմանը, թե մարդկանց մեծ մասը հարց տալու համար է հայտնվում այդ հերթերի մեջ, բաժանմունքի պետն ուսերն անխռով վեր բարձրացրեց. «Դե ի՞նչ անեմ, էդպես ա»:
Ես երևի թե չառճակատվեի այս ամենին, եթե...
Խնդիրն այն է, որ փորձում էի հասկանալ՝ ինչպես կարելի է հաշմանդամություն ունեցող սայլակով տեղաշարժվող ու վատառողջ կնոջ անձնագիրը փոխել՝ առանց հերթի ու հնարավորինս հանգիստ պայմաններում (քանի որ կինն ունի բարձր ճնշում ու մի քանի անգամ ուղեղի կաթված է տարել):
Երբ վիճակը բացատրեցի ԱՎՎ Անձնագրային բաժնի պետ Աննա Մակարյանին, նա հորդորեց մոտենալ կնոջ տարածքային ամենամոտ բաժանմունք և խնդրել տնայց կատարել՝ անձնագիրը փոխելու համար: Նա պնդեց, որ նման ծառայություն կա:
Աննա Մակարյանն անգամ կիսատ թողեց հարցս, երբ ասացի. «Իսկ եթե...».
«Եթե չի լինի, անպայման կընդառաջեն, անում են նման բան»,- ասաց նա:
Հարցրեցի. «Վստա՞հ եք»:
«Այո»,- եղավ լակոնիկ պատասխանը:
Ու չնայած նրա ինքնավստահ պատասխանին՝ «եթե»-ն իրենն արեց...
Անձնագրայիններից մեկում ասացին, որ տնայց շատ հազվադեպ են անում, գրեթե չեն անում: Դա միայն այն դեպքում, երբ ոչ միայն ոտքերը, այլև ձեռքերն են անշարժացած. «Բայց էդպես չի լինում»,- ասաց բաժանմունքի պետը:
Մյուսում ասացին, որ ոչ մի պարագայում չեն գնում տուն. «Նման ծառայություն չկա»,-ասաց աշխատակիցը:
«Բայց ԱՎՎ-ից ասացին՝ կա»,- պնդեցի ես, սակայն բաժանմունքի աշխատակիցն անդրդվելի էր. «Չէ՛, չկա»,- ասաց նա ու սկսեց թվարկել մի շարք էտապներ, որոնք պետք է անցնել՝ համապատասխան փաստաթղթեր ձեռք բերելու, լիազորվելու և առանց տվյալ անձի խնդիրը լուծելու համար: Ընդ որում, հիշյալ էտապները պետք է անցնել տվյալ հիվանդ մարդու հետ...
Սա, իհարկե, շատ լուրջ խնդիր է, ու այդ խնդիրը դառնում է գրեթե անլուծելի, երբ, առանց բացառության, անձնագրային բոլոր բաժանմունքներում, առճակատվում ես անծայրածիր խիտ հերթերի, որոնց մեջ, տառացիորեն, շնչահեղձ ես լինում:
Ու որ ամենակարևորն է, հերթերը գոյանում են անձնագային բաժանմունքների անփույթ, անպատասխանատու, չկանոնակարգված աշխատանքից: Այլ կերպ ասած՝ ամենօրյա ռեժիմով հերթերն անձնագրայինում տիրող «բարդակի» հետևանք է:
Մասնավորապես, Արաբկիրի անձնագրայինում.
Առավոտյան ժամը 7:30-ից քաղաքացիները հերթ են պահել. ավելին՝ նրանք անվանացանկ էին կազմել, որը ժամը 9:00-ին՝ անձնագրայինի բացվելուն պես, հանձնել էին հսկիչ ոստիկանին, որպեսզի այդ հերթականությամբ կարողանան մտնել և լուծել իրենց հարցերը:
Վերջինս, փոխանակ բացատրելու, որ ոչ թե ցուցակագրվում են, այլ բաժանմունքի ապարատով կամ առցանց հերթագրվում են, վերցրել էր ցուցակն ու իբր տարել, տվել համապատասխան աշխատակցի:
Ու մինչ մարդիկ սպասում էին, թե երբ իրենց կկանչեն, նոր քաղաքացիներ էին եկել ու հերթագրվելով՝ մտել ներս: Իսկ ցուցակագրված քաղաքացիներին ընդհանրապես ներս չէին թողնում:
«Սպասեք մինչև ներսի մարդիկ դուրս գան»,- ասաց ոստիկանը՝ չմտածելով, որ ժամը 7:30-ից հավաքված մարդիկ իր մեղքով հիմա ներսում չեն:
Հերթն այնքան խիտ էր, որ անհնար էր և՛ մտնելը, և՛ դուրս գալը:
Ու նյարդային լարվածության մեջ այդ մարդկանց բացատրել, թե ուզում ես մտնել ընդամենը մեկ հարց տալու համար, քանի որ հեռախոսազանգերին չեն պատասխանում՝ անհնար է: Նրանք պատրաստ են հոշոտել, քանի որ բաժանմունքի աշխատակիցների կողմից արդեն խաբված են ու ստիպված՝ ամբողջ օրը անցկացնել հերթի մեջ:
Այս վիճակը բոլոր բաժանմունքներում է, իսկ այս հարցում թիվ մեկ պատասխանատուն ու մեղավորները «կաբինետային» քաղաքականություն են վարում՝ 1 ժամյա ընդմիջումով ու երկօրյա հանգիստով. հերն էլ անիծած, որ մարդիկ անձնագիր փոխելու, վիզա խփելու ու բոլոր այլ հարցերը լուծելու համար, իրենց աշխատավայրից մի քանի օր ստիպված են թույլտվություն խնդրել, որպեսզի, ի վերջո, հերթը հասնի իրենց:
Ներկայացնում եմ շատ կարճ մի դրվագ՝ Արաբկիրի անձնագրային բաժանմունքից:
Արմինե Մկրտումյան
