Վարչապետը հանձնարարել է ստուգել որոշ ՋՕԸ-երի ֆինանսական գործունեությունը

Կառավարությունն ընդունել է «Ջրօգտագործողների ընկերություններում առաջացած պարտավորությունները մարելու մասին» որոշում, ըստ որի կառավարությունը վճարելու է ՋՕԸ-երի էլէներգիայի և ջրօգտագործողների պարտքերը:

Վարչապետը հանձնարարել է ֆինանսների նախարարությանը ստուգել որոշ ջրօգտագործող ընկերությունների ֆինանսական գործունեությունը, ինչպես նաև տարիների ընթացքում առաջացած էլեկտրաէներգիայի պարտավորությունների հիմնավորումն ու անաչառությունը. պատասխանատվության ենթարկվեն այն մարդիկ, ովքեր մեղավոր են էլեկտրաէներգիան չխնայելու և անհիմն ծախսեր կատարելու հարցում:

Կառավարությունը «Սևան-Հրազդանյան-ջրառ» և «Ախուրյան-Արաքս-ջրառ» ՓԲԸ-ներին վճարել 1,447,700.0 հազ. դրամ՝ ոռոգման ջրի դիմաց առաջացած պարտավորությունները մարելու նպատակով: Ջրօգտագործողների ընկերությունների «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին վճարել 609,209.73 հազ. դրամ՝ օգտագործած էլեկտրաէներգիայի դիմաց առաջացած պարտավորությունները մարելու նպատակով:

Նշենք, որ ՋՕԸ-երը կազմավորումից հետո, կառավարությունը յուրաքանչյուր տարի սուբսիդավորում է մոտ 40 ՋՕԸ-երին՝ էլէներգիայի վճարը, որպեսզի ջրի վարձը 11 դրամից չբարձրանա: Այն շրջաններում, որտեղ մեխանիկական ոռոգում է իրականացվում, օգտագործվում է էլէներգիա, որի համար վճարում է պետությունը: Այժմ կառավարությունը պետք է ստուգի ՋՕԸ-երի ֆինանսական գործունեությունը:

Հիշեցնենք, որ մի քանի տարի առաջ ՀՀ Ֆինանսների նախարարության Ֆինանսական վերահսկողության տեսչությունն ուսումնասիրություն էր իրականացրել մի քանի ջրօգտագործողների ընկերություններում՝ ՋՕԸ-ներում («Մուսալեռ», «Մասիս», «Նաիրի» և «Աշտարակ»), ու բազմաթիվ խախտումներ էր բացահայտել:

ՋՕԸ-ների պետերը նաև մի քանի միլիոն դրամի հասնող ֆինանսական չարաշահումներ էին թույլ տվել:
Այդ շրջանում այլ ՋՕԸ չստուգվեցին, թեև նայելով չորս ՋՕԸ-երի ֆինանսական պատկերը, ենթադրելի էր, որ մյուս ՋՕԸ-երում պատկերն առանձնապես այլ չէ:

Այս համակարգը գործում է 2000-ականներից և կարծես թե վերջնական ձևավորման փուլին չի հասել, ոլորտում պատահական մարդիկ չկան, իսկ երեք տարին մեկ անգամ գյուղաիցների կողմից ՋՕԸ-ի պետի ընտրությունը ձևական է:

Ջրառը սովորաբար ջուրը վաճառում է ՋՕԸ-երին, այսինքն ՋՕԸ-երը պետք է վճարած լինեին ջրառի համար, որը չեն արել, իսկ այն, որ գյուղացիները վարձավճարները չեն տվել, պարզապես աբսուրդ է, քանի որ ջուրը հասնում է գյուղացիներին միայն նախնական վճարից հետո. շատ հաճախ այդ է պատճառը, որ վաղ գարնանը, երբ հողօգտագործողների ձեռքին փող չկա, չեն կարողանում մշակել: Իսկ այն, որ էլէներգիան չարաշահում են, երևի այնքան էլ ստույգ չէ, քանի որ հաճախ են տնտեսում էլէնեգիան՝ ջրի հաշվին:

Այստեղ խոսքը ՋՕԸ-երի ոչ պատշաճ աշխատանքի մասին է, որոնք ֆինանսական իրավիճակը իրոք ստուգել է պետք և պատժել տարիներով ոլորտը չարաշահած պետերին, ովքեր տարիներով աշխատում են, վայելում ոռոգման ջրի պտուղները, իսկ դրանից և գյուղացիներն են տուժում. ջուրը մատուցվում է կամայականորեն, և պետությունը, քանի որ վճարում է ՋՕԸ-երի սխալների համար:

Օրինակ, «Մասիս», «Մուսալեռ» և «Նաիրի» ընկերություններն իրենց 2010 և 2011 թվականների ֆինանսական արդյունքների մասին հաշվետվություններում կատարված ծախսերի ծավալը ներկայացրել են մի քանի միլիոն դրամով ավելի, իսկ եկամուտները՝ մի քանի միլիոնով պակաս: Այս պատկերը նույն էր ստուգված 4 ՋՕԸ-երում:

Այժմ էլ չի բացառվում, որ ՋՕԸ-երը հենց ոլորտում խնդիրներ ստեղծում, որը ապրզելու համար պետք է ստուգումներ իարկաանցնել. երևի թե ուշացած է: Գրեթե 14 տարի գոյություն ունեցող համակարգում ստուգումներ մի անգամ է կատարվել, միայն չորս ՋՕԸ-ում, որտեղ չարաշահումները տարատեսակ էին: Երևի թե ուշացած էլ է ստուգումները, որտեղ ՋՕԸ-երի ղեկավարներն իրենց զգում են ինչպես ձուկը ոռոգման ջրում: