Ադրբեջանը պատերազմ սկսեց ԼՂ-ում, բռնահանեց հայերին․ ինչպես Բաքուն դարձավ COP29-ի տերը․ TIME

TIME.

«Ինչպես Ադրբեջանը դարձավ COP9-ի տերը

Հաջողության գաղտնիքը կարող է լինել այն, թե ինչպես է Ադրբեջանը տարիներ շարունակ փորձել գրավել համաշխարհային էլիտային՝ օգտագործելով այնպիսի միջոցառումներ, ինչպիսին է Ֆորմուլա-1-ի մրցարշավը՝ ուշադրությունը շեղելու Ալիևի կառավարության հասցեին հնչող քննադատություններից: 

Նման մեթոդները, որոնք անվանվում են «սուր ուժ», օգնում են հարուստ ավտորիտար ռեժիմներին արագ ազդեցություն ձեռք բերել միջազգային ասպարեզում՝ միաժամանակ ամրապնդելով իրենց իշխանությունը երկրի ներսում: 

Սակայն Ադրբեջանում բնապահպանական և իրավապաշտպան խնդիրները շարունակում են մնալ ամենասուր խնդիրները։ Ավելի քան 50 տարի երկիրը ղեկավարում է Ալիևների ընտանիքը՝ սկզբում Հեյդարը, ապա նրա որդին՝ Իլհամը։ Ռեժիմի քննադատները պարբերաբար ձերբակալվում են, բանտարկվում կամ արտաքսվում երկրից:

Լեռնային Ղարաբաղը, շրջափակումը և էկոլոգիան՝ որպես պատրվակ 

2020 թվականին Ադրբեջանը պատերազմ սկսեց Լեռնային Ղարաբաղում, իսկ 2023 թվականին Լաչինի միջանցքի շրջափակման և ռազմական գործողությունների արդյունքում հայ բնակչությունը ստիպված եղավ լքել իր տները՝ չնայած ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանի որոշմանը։ 2024 թվականի մարտին Ալիևը հայերի տեղահանությունը տոնում էր ավանդական խարույկով՝ այն անվանելով «վերջնական մաքրում»։ 
 

Հակազդեցություն և պահանջներ 
 

«Գլոբալ ակտիվիստները, ինչպիսիք են Գրետա Թունբերգը, բոյկոտում են COP29-ը՝ միջոցառումը որպես բռնաճնշումների և հանցագործությունների լվացման համար օգտագործելու համար: Եվրոպայի խորհուրդը, Amnesty International-ը և Human Rights Watch-ը պահանջում են տեղահանված հայերի վերադարձը, մշակութային օբյեկտների պաշտպանությունը և վանդալիզմի ակտերի հետաքննությունը: