Անիմաստ վարկերի հարցում գյուղոլորտը մրցակից չունի

ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարության գյուղատնտեսության ԾԻԳ-ը տարբեր վարկային ծրագրեր է ներկայացրել, որոնցից մեկը Համայնքների գյուղատնտեսական ռեսուրսների կառավարման և մրցունակության երկրորդ ծրագիրն է:

Ծրագրով հնարավորինս սև գույներով ներկայացվել է անասնապահության աղիողորմ վիճակը, հեռագնա արոտների անկառավարելիությունն ու կործանարար օգտագործումը, որը բերել է անասնապահության ոլորտում արտադրողականության ցածր աճին. մոտակա արոտավայրերի գերարածեցմանը, հեռավոր արոտավայրերի թերօգտագործմանը և այլն: Ըստ գյուղատնտեսության ԾԻԳ-ի, բարելավված անասնաբուծության, կենդանիների կերակրման և անասնաբուժական խնամքի շնորհիվ անասնապահության արտադրողականությունը կարող է աճել 40%-ով:
Պարզապես այս ծրագրով փորձել են Համաշխարհային բանկին համոզել, որ Հայաստանի անասնաբուժական ծառայությունները վատ են աշխատում, իհարկե, այս պահով ճիշտ են, այդպես է որ կա:

Անասնաբույժներն այժմ աշխատում են միայն պայմանագրային հիմունքներով և միայն իրականանցում են պետպատվերի շրջանակներում պլանային ներարկումներ մոտ 10 հիվանդությունների գծով: Գումարներն այնքան ցածր են, որն ուղիղ համեմատական են ոլորտի ցուցանիշներին` դաբաղ, բրուցելոզ, թեյլերյոզ և այլն:

Ինչ վերաբերում է անասնապահության վատ վիճակին, նշենք, որ անասնագլխաքանակի անկում է գրանցվել 2000-ականներին` խորհրդային տարիների համեմատ 50 տոկոս, հատկապես Արարատյան դաշտում մարդիկ արդեն չեն զբաղվում անասնապահությամբ, այլ լեռնային շրջաններում, այն էլ քիչ քանակությամբ, ավելացել են հիմնականում մասնավոր անասնապահական ֆերմաները:
Ծրագրի շրջանակներում ջրագծեր են կառուցվել, նաև խմոցներ տեղադրվել:

Խորհրդային շրջանում և ջրագծեր կային, և խմոցներ, սակայն ոչ ոք ՀԲ-ից 30 մլն դոլար չէր վերցնում: Դեռ հարց է, թե իրականությանը համապատասխանո՞ւմ է, թե մոտակա արոտները գերարածեցված են, իսկ հեռագնա արոտները` ոչ:

Անասնապահությունը կանոնակարգված ոլորտ է, վաղ գարնանը արածեցնում են համայնքին մոտիկ արոտներում, իսկ մայիսին տեղափոխվում այսպես կոչված յայլաներ: Ոչ մի անասնապահ, հատկապես խոշոր ֆերմա ունեցող իր կենդանիներին չի արածեցնում մոտակա արոտներում, այնպես, որ այս ծրագիր գրողը կամ հեռու է անասնապահությունից, կամ էլ պարզապես մի բան գրել են, որ ՀԲ-ն փող տա:
ՀԲ-ի 30 մլն դոլարի վարկը այդպես էլ հստակ տեսանելի չեղավ հանրությանը:

Երբ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին ցույց էր տալիս ծրագրի արդյունքները, լրագրողական հանրությունը ներկա չէր, թե ինչ ցույց տրվեց և ինչպիսին էին արդյունքները տեղեկացվեց միայն ՀՀ նախագահը, իսկ հանրությանը հրամցվեց պատրաստի տեսանյութ:

Նշենք նաև, որ ծրագիրը միտված է բնապահպանական անվտանգության բարելավմանը, նաև գլոբալ փոփոխություններին:

Այժմ ողջ աշխարհում և բնապահպանական խնդիրներին և գլոբալ փոփոխություներին ուղղված ծրագրերը ֆինանսավորվում են, այնպես, որ գյուղոլորտի պատասխանատուները Համայնքների գյուղատնտեսական ռեսուրսների կառավարման և մրցունակության երկրորդ ծրագրի մեջ են մտցրել նաև բնապահպանական ակցենտը, որով էլ ավելի կհիմնավորեին ծրագրի ֆինանսավորումը:
Ինչևէ. արժեր 30 մլն դոլար վարկ վերցնել մի քանի խմոցների տեղադրման, ուսուցման, հեռագնա և մոտակա արոտների խնդիր ստեղծելով:
Նշենք, որ ինչպես անասնապահությունը մինչև այս ծրագիրը կախված էր մթերող կազմակերպություններից, այնպես էլ հիմա են կախված, համայնքներում չի ստեղծվել մթերման կետեր, որ անասնապահները կարողանան կաթը հանձնել, վերամշակողները գրեթե միշտ են արատդրողների կաթի մթերման գին թելադրում: Հաճախ է պատահում, որ գումարները ամիսներով չեն վճարում: Օրինակ «Աշտարակ կաթ»-ը դեռևս 2015թ-ի սեպտեմբերից չի վճարել կաթ արտադրողներին:

Հետո էլ, երբ փորձում են հասկանալ, թե ինչպես գոյացավ պետբյուջեի 6 մլրդ դոլարի հասնող պարտքը, ոչ ոք չի նայում վարկերի արդյունավետությանը և բովանդակային հագեցվածությանը: Գուցե դա է պատճառը, որ հանուն փողի, հնարավոր է չեղածը եղածի տեղ ներկայացնեն և վարկ ստանան` փորձանք դառնալով բյուջեի գլխին, իսկ եթե իրոք նման ծրագրի անհրաժշտությունը լիներ, և հատկապես արդյունքներ լինեին, ապա վաղուց այդ ծրագիրը լրագրողական լայն հանրությանը կներկայացվեր, ոչ թե 30 մլն դոլարի փոխարեն ցուցադրական կադրեր կհրամցվեին: