Մասնավոր գերեզմանատները` պահանջարկ ունեցող բիզնես

Արդեն մի քանի տարի է քննարկվում էր մասնավոր գերեզմանատներ ունենալու հարցը: ԱԺ «Օրինաց երկիր» խմբակցության պատգամավորներ Հովհաննես Մարգարյանի և Հեղինե Բիշարյանի մշակած «Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» նախագիծը օրերս կառավարությունն ընդունեց:

Գործադիրն որոշում կայացրեց ունենալ մասնավոր գերեզմանատներ` սահմանելով մասնավոր գերեզմանատների շահագործման գործունեություն իրականացնելու համար թույլտվություն ստանալու կարգը, որը պայմանավորված է «Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի ընդունմամբ: Մասնավորապես, գործող օրենքում գերեզմանատները տարանջատվել են ըստ իրենց պատկանելիության, որի արդյունքում առաջացել են պետական և մասնավոր գերեզմանատներ հասկացությունները: Օրենքով վերապահվել են մի շարք իրավունքներ անհատ ձեռնարկատերերին և իրավաբանական անձանց` մասնավոր գերեզմանատան գործունեության կազմակերպման համար:

Նշենք, որ դեռևս 2013թ-ին օրենքի համահեղինակ` ՕԵԿ խմբակցության պատգամավոր Հովհաննես Մարգարյանը հայտնել էր, որ նախագծում առաջարկվող լուծումները մտահոգում են բոլորին, և օրենսդրական դաշտը կարգավորել է պետք: Նա առաջարկում էր ստեղծել լիազոր մարմին, իհարկե լավ է, որ այդ լիազոր մարմինը չստեղծվեց, քանի որ ամեն անկյունում մեկ հատ լիազոր մարմին է ստեղծվում, հիմա էլ ննջեցյալներին հողին հանձնելու համար էր պետք ստեղծել: Ժամանակին առաջարկում էր կարգավորել ննջեցյալ-գերեզմանատուն հարաբերությունները, իսկ թե ինչու, միայն նախագծի հեղինակներին էր հասկանալի: Առաջարկվում էր նաև, որ գերեզմանատների համար տրամադրվող տարածքը պետք է տրվի ոչ թե սեփականության, այլ վարձակալության հիմքով` 49 տարի ժամկետով, սակայն առկախ էր մնում թե ինչ պետք է լինի մասնավոր գերեզմանատների ննջեցյալներ գերեզմանների հետ 49 տարի հետո: Այս հարցի պատասխանը չկա, փոխարենը արդեն կա մասնավոր գերեզմանատուն ունենալու որոշումը: Հայաստանը հավակնում է այն եզակի երկրներից մեկը դառնալ, որ նախասահմանված «Այն աշխարհում բոլորը հավասար են» սկզբունքը չգործի: Ենթադրելի է, որ ունևորների ննջեցյալները ճոխ արարողակարգով հողին կհանձնվեն, իսկ մյուսները` ինչպես պատահի: Իհարկե, իրականում նման խնդրի անհրաժեշտություն չկար, նախ քանի որ մեր երկիրը ողջերի հարցը չի կարողնում լուծել, որ մարդավայել ապրեն Հայաստանում, իսկ ոմանց դարդը մասնավոր բիզնես-գերեզմանատներն են:

Նշենք, որ նոր գերեզմանատներում կլինեն հանգստի սենյակ, ավտոկայանատեղի, բուժկետ, սանհանգույց և հուղարկավորության կազմակերպման համար բոլոր անհրաժեշտ պայմանները: Իսկ թե ինչ է լինելու, օրինակ, եթե հարուստ հանգուցյալի ազգականները սնանկանան և չկարողանան վճարել մասնավոր գերեզմանատան համար: Անգամ հետևությունները հուսադրող չեն: Հավելենք նաև, որ անկախության շրջանում կամաց-կամաց ձևավորվեց հարուստներ և աղքատներ հասկացությունները: Անկախության շրջանում մեր ժողովրդի մեծերը թաղված են ինչ-որ հեռու, անշուք գերեզմանատանը, իսկ Պանթեոնում ազգի մեծերին տեղ չկա: Հուղարկավորության արարողությունը արդեն վերածվել էր բավականին եկամտաբեր բիզնեսի: Մենթալիտետի խնդիրն էլ իրենն է ասում, եթե հայերը հայրենիքում չեն բնակվում, թաղվել հաստատապես ցանկանում են: Սա ցավոք մի ոլորտ է, որտեղ պահանջարկ կա և հայ օլիգարխներից շատերն ունեն թաղման բյուրոներ: Երևի մնացած օլիգարխներն էլ ցանկանում են մտնել դաշտ այլ ճանապարհ չեն գտնում՝ քան օրենքով սահմանված կարգով: