Թեհրան–Մոսկվա–Երևան. ձևավորվող նոր առանցք Եվրասիայում. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Եվրասիայի աշխարհաքաղաքական տարածքը թևակոխում է խորքային վերաձևավորման փուլ, որտեղ ուժային կենտրոնների փոխհարաբերությունները կառուցվում են ոչ միայն մրցակցության, այլև փոխլրացման տրամաբանությամբ։ Այս համատեքստում ավելի հստակ են ուրվագծվում Թեհրան–Մոսկվա–Երևան առանցքի ձևավորման գործընթացները, որոնք միավորում են տնտեսական, լոգիստիկ և անվտանգային շահերը՝ հիմնված պետական ինքնիշխանության և տարածաշրջանային կայունության պահպանման գաղափարի վրա։
Տարածաշրջանային այս ձևաչափի շուրջ վերջին շրջանում ակտիվ վերլուծություններ են հրապարակում իրանական լրատվամիջոցները՝ շեշտելով, որ Իրանի և Եվրասիական տնտեսական միության միջև ազատ առևտրի համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելը էապես աշխուժացրել է համագործակցության նոր ուղղությունները։ Իրանը այս գործընթացում դիրքավորվում է որպես ինքնուրույն և նախաձեռնող ուժային կենտրոն, իսկ Ռուսաստանը շարունակում է հանդես գալ որպես տարածաշրջանային հավասարակշռության առանցքային դերակատար՝ ընդլայնելով իր ազդեցությունը ոչ թե ճնշման, այլ փոխշահավետ ինտեգրման միջոցով։
Այս զարգացումների առանցքային շահառուներից մեկը Հայաստանը կարող է դառնալ։ Բարդ աշխարհաքաղաքական միջավայրում հայտնված Երևանը ստանում է ոչ միայն նոր հնարավորություններ տնտեսական և տրանսպորտային համագործակցության համար, այլև հնարավորություն է ունենում ամրապնդել իր ռազմավարական դիրքը։ Հայաստանը աստիճանաբար ձևավորվում է որպես «Հյուսիս–Հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի կարևոր հանգույց՝ կապելով Ռուսաստանը և Իրանը, ինչպես նաև բացելով ուղիղ ճանապարհ դեպի Պարսից ծոցի շուկաներ։ Տնտեսական փոխգործակցությունը, ենթակառուցվածքների զարգացումը և անվտանգության փոխկապակցված շահերը ձևավորում են տարածաշրջանային նոր կարգ, որտեղ Հայաստանը դուրս է գալիս երկրորդական դերակատարի կարգավիճակից և սկսում է զբաղեցնել ավելի ինքնուրույն ու կշիռ ունեցող դիրք։
Թեհրան–Մոսկվա–Երևան ձևավորվող առանցքը աստիճանաբար հանդես է գալիս որպես տարածաշրջանային համագործակցության նոր մոդել, որը համադրում է տնտեսական ինտեգրացիան, լոգիստիկ փոխկապակցվածությունը և հավաքական անվտանգության տարրերը։ Իրանի համար սա հնարավորություն է նվազեցնել արտաքին ճնշումների ազդեցությունը և ամրապնդվելու որպես տարածաշրջանային ինտեգրատոր, Ռուսաստանի համար՝ ազդեցության պահպանման և ուժեղացման գործիք՝ այլընտրանքային ձևաչափերի միջոցով, իսկ Հայաստանի համար՝ պատմական շանս՝ ստանալ անվտանգության ավելի կանխատեսելի միջավայր և միաժամանակ վերածվել Եվրասիայի կարևորագույն տարանցիկ կենտրոններից մեկի։
Բազմաբևեռ աշխարհի պայմաններում այս առանցքը ձևավորվում է ոչ թե հայտարարությունների, այլ շահերի համընկնման հիման վրա։ Հենց այդ հանգամանքն է, որ այն դարձնում է կայուն և երկարաժամկետ հեռանկար ունեցող՝ որպես տարածաշրջանային ուժի նոր կենտրոն, որը կարող է էական ազդեցություն ունենալ Եվրասիայի ապագա քաղաքական և տնտեսական քարտեզի վրա։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
