1992 թվականից մինչև 1994 թվականը Իրանը դարձավ ՀՀ–ին սննդամթերքի և նավթամթերքի գրեթե միակ մատակարարը. Արա Պողոսյան

Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը գրում է.

«1992 թվականից մինչև 1994 թվականը Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը դարձավ ՀՀ–ին սննդամթերքի և նավթամթերքի մատակարարը (մոտ 100%)։ 1992 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Ռաֆսանջանին խորհրդակցության ժամանակ հայտարարել էր, որ բացի զենքի արգելքից ոչ մի ուրիշ խոչընդոտ չպետք է լինի ՀՀ–ի հետ առևտրի և ապրանքափոխանակության գործում։ Նա նաև զգուշացրել էր, որ կարգարդրությունը չկատարողներն անմիջապես կկանչվեն Թեհրան ու կենթարկվեն պատասխանատվության։

1992 թվականի Նոյեմբերի 11-15-ը ԻԻՀ ԱԳՆ–ի Արևելյան Եվրոպայի վարչության պետ Բահրամ Ղասեմին Երևանում մի շարք հանդիպումներ է ունենում ՀՀ ղեկավարության հետ, որտեղ նաև խոսվում է դեպի Հայաստան ալյուր արտահանելու մասին։ Իրանը հացահատիկ ներմուծող երկիր է, որտեղ օրենքով արգելված է ցորենի կամ ալյուրի արտահանումը։ Սակայն Հայաստանը կանգնած էր պարենային աղետի շեմին, ինչպես նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանն էր իր մի ելույթում նշում, մի քանի օրվա հացահատիկի պաշար էր մնացել։ Հայաստանի իշխանությունները Իրանից խնդրել էին հացահատիկ, և նախագահ Ռաֆսանջանիի հրահանգով, ԻԻՀ խորհրդարանի համապատասխան հանձնաժողովի վավերացմամբ արտոնվել էր Հայաստանին ալյուր վաճառել։ Ընդ որում՝ վճարման հարցում էլ Իրանը Հայաստանին հնարավորություն էր տվել դիտարկել վճարման մի քանի առավել հարմար տարբերակ։

Շրջափակման, պարենային, վառելիքային, ֆինանսական, տնտեսական ճգնաժամի մեջ գտնվող Հայաստանի համար Իրանը դարձել էր կյանքի ճանապարհ դեպի արտաքին աշխարհ։

Երբեմն արժե հիշել, թե քո նեղ օրերին ովքեր են քեզ ձեռք մեկնել, ովքեր են քեզ ոտքի կանգնելու հնարավորություն տվել։

Ուստի՝ հայ–իրանական բարեկամությունը բարեկամություն չի իշխանությունների միջև, այլ բարեկամություն է դարերի պատմության փորձառությամբ։ Ուստի կարծիքների մեջ հնարավորինս չափավոր պետք է լինել ու հաշվի առնել, որ Իրանում ինչ իշխանություն էլ լինի, մենք շարունակելու ենք նույն բարեկամությունը, քանզի դրան որակյալ այլընտրանք պարզապես չունենք։

Հ․Գ․ Նկարում ՀՀ նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանն ու ԻԻՀ նախագահ Հաշեմի Ռաֆսանջանին (1989-1997)»