Երբ քաղաքականություն մտնելը ոչ թե գաղափարական երազանք է, այլ ինքնապաշտպանության գործիք

Դեռ մեկ տարի առաջ գործարար Սամվել Կարապետյանն իր հարցազրույցներում պնդում էր, թե ՀՀ իշխանությունների հետ իր հարաբերությունները նորմալ են, և նրանք առնվազն չեն խոչընդոտում իր բիզնեսի զարգացումը։

Իսկ հարցին, թե կմտնի՞ արդյոք նա քաղաքականություն, Սամվել Կարապետյանը վստահեցնում էր, որ երբևէ չի մտածել քաղաքականություն մտնելու մասին ու չի պատրաստվում:

Մի խոսքով՝ այն ժամանակ «պոլիտիկան» մեր «կուպեցի բանը չէր»: 

Ու հանկարծ, ինչ-որ պահից, սկսվեց «բիզնես–իշխանություն» հարաբերությունների դասական կոնֆլիկտ։

Սամվել Կարապետյանը «հասկացավ», որ «պոլիտիկան» իր էությունն է, ու որ իշխանությունն այնքան էլ «պուպուշ» չէ, ինչպես ինքն էր ներկայացնում: 

Բայց այս ամենը նա հասկացավ այն պահից, երբ գործարարի ձեռքից վերցրին նրա ղեկավարած ՀէՑ-ը, մի պահ դադարեցրին նրան պատկանող «Տաշիր պիցցաների» գործունեությունը (որոնք շատ կարճ ժամանակ անց նորովի վերաբացվեցին)... ու Կարապետանը հայտարարեց՝ որպես ընդդիմություն բացում է կուսակցություն և մտնում քաղաքականություն:

Սա անսկզբունքայնությու՞ն էր, թե՞ փոխված պայմաններին արձագանք։

Դե մարդը կարող է մի պահ անկեղծորեն ասել․ «Ես քաղաքականություն չեմ մտնի, քանի դեռ իմ բիզնեսը նորմալ է աշխատում», բայց հետո, երբ բիզնեսն ընկնում է ճնշման տակ, սեփականությունը՝ հարցականի, կամ էլ սկսվում են իրավական/քաղաքական հետապնդումներ՝ նա կարող է  փոխել իր որոշումներն ու գնալ իր իսկ հայտարարություններին հակառակ հունով՝ փոխելով իր խաղի կանոնները:

Սակայն, այս պարագայում, շատ կարևոր է նկատել, որ  քաղաքականություն մտնելը նրա համար դառնում է ոչ թե երկրի առաջ ծառացած գլոբալ հարցերը լուծելու գաղափարական երազանք, այլ ընդամենը ինքնապաշտպանության գործիք։

Այսինքն՝ խաղատախտակի վրա դրված ֆիգուրից Սամվել Կարապետյանը փորձում է դառնալ խաղացող, որ լուծի իր հարցերը:

Այստեղ նաև շատ կարևոր է, թե ում կողմից է խաղում:

Նա,  թե՛ իր՝ նախկինում արված հայտարարություններով,  թե՛ իր գործելաոճով (ջերմ ձեռքսեղմումներ, հանդիպումներ...), ցույց է տվել, որ չի ուզում սրել հարաբերություններն իշխանությունների հետ:

Սա կարելի է համարել բնական այնքանով, որ քաղաքականության մեջ մարդիկ հաճախ ասում ու անում են ոչ թե այն, ինչ վերջնական է կամ, առավելևս, իրական, այլ այն, ինչ տվյալ պահին անվտանգ է իրենց համար։

Այս համատեքստում հարց է առաջանում. իսկ որքանո՞վ է դա բարոյական:

Այս հարցի պատասխանը շատ պարզ է. բարոյականությունը վերջանում է այնտեղ, որտեղ սկսվում է ուժի, ռիսկի և սեփականության պահպանման «բնազդը»:

Եթե այդպես չէ, ու իրականում Սամվել Կարապետյանի համբերության բաժակն է լցվել է և նա դուրս է եկել դավաճան ու հողատու իշխանության դեմ, ապա ինչո՞ւ նա ավելի վաղ՝ 7 տարի առաջ, 6 տարի կամ, գոնե 5 տարի առաջ չէր անում դա, երբ վարչապետ աշխատող Նիկոլ Փաշինյանը կապիտուլյացիայի թղթեր էր ստորագրում: Նա չէ՞ր հասկանում, որ այս իշխանության քաղաքականությունը հայանպաստ չէ, չէ՞ր հասկանում, թե ինչ կարող է լինել հետո, երբ երկիրը պատառ-պատառ հանձնեն մուսուլման թշնամուն, չէ՞ր հասկանում, թե Նիկոլն իր հայտարարություններով ինչպես է արժեզրկում հայրենիքը... 

Իհարկե, հասկանում էր, բայց այդ պահին նրան ձեռնտու չէր իշխանության դեմ խոսելը: 

Ու թեև Փաշինյանի իշխանության դեմ պայքարը երեկ չի սկսվել, ու ոչ էլ Կարապետյանի ձերբակալությունից հետո, բայց, շատ հետաքրքիր պատահականությամբ, Կարապետյանն ընտրեց այն պահը, երբ ժամանակ կար նաև ընտրություններին պատրաստվելու և ընտրազանգված հավաքելու համար:

Մի կողմից նրա ձերբակալությունից հետո սա կարող է դիտվել՝  «ես չէի ուզում մտնել քաղաքականություն, բայց ինձ ստիպիցին մտնել» տրամաբանության մեջ: 

Մյուս կողմից էլ, ակնհայտ է, որ ամեն դեպքում նա խաղում է իր համար:

Երկուսից մեկը՝  քաղաքականություն մտնելով նա կա՛մ փորձում է պաշտպանել այն, ինչ իրեն է պատկանում, կա՛մ ընտրությունների ժամանակ փոշիացնել ձայները:

Այլ հաշվարկներ չեն կարող լինել, քանի որ ընտրություններով իշխանափոխությանը հավատալն ինքնախաբեություն է և պատերազմի հետաձգում:

Արմինե Մկրտումյան