Հայաստանի մեծ թվով համայնքներում և բնակավայրերում իրականացված չեն դրանց սպառնացող ռիսկերի գնահատման և ինդեքսավորման գործընթացները. կստեղծվի ուղեցույց

Ներքին գործերի նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել «Աղետների ռիսկի գնահատման և ինդեքսավորման ուղեցույցը հաստատելու մասին» նախագիծը։ Աղետների ռիսկի գնահատման և ինդեքսավորման նպատակն է Հայաստանին սպառնացող աղետներին և կլիմայի փոփոխությամբ պայմանավորված մարտահրավերներին դիմակայուն պետության ձևավորումը, կայացումն ու հետագա զարգացումը: Ազգային մակարդակում աղետների ռիսկի գնահատումն աղետների ռիսկի կառավարման անբաժանելի բաղկացուցիչ մասն է, որի հիմնական խնդիրն է պետության, համայնքների, բնակավայրերի, ենթակառուցվածքների, տնտեսության, բնակչության անվտանգության և պաշտպանության ապահովումը։

Հայաստանի մեծ թվով համայնքներում և բնակավայրերում դեռևս իրականացված չեն դրանց սպառնացող աղետների վտանգների, խոցելիության և կարողությունների բացահայտման, ռիսկերի գնահատման և ինդեքսավորման գործընթացները, ինչը թույլ չի տալիս ազգային մակարդակում մշակել ռիսկերի նվազեցման, կանխարգելման, արձագանքման և հետաղետային վերականգնման հստակ գործողություններ, դրանք ներառել բնակչության, տնտեսության, ենթակառուցվածքների անվտանգության ապահովման և հետագա զարգացման ծրագրերում, հետևաբար՝ իրականացնել համապատասխան միջոցառումներ։

Ուղեցույցը, ռիսկերի գնահատման և ինդեքսավորման համար անհրաժեշտ տվյալների հավաքագրման, վերլուծության և կիրառման իր ողջ գործիքակազմով, անդրադառնում է նշված խնդիրներին՝ հնարավորինս հաշվի առնելով նաև բնակչության հատկապես սոցիալապես խոցելի խմբերի կարիքները, աղետների ռիսկի կառավարման գործընթացներում նրանց ներգրավվածության դերը և պատասխանատվության աստիճանը։ Այն իրենից ներկայացնում է ազգային մակարդակում աղետների ու կլիմայական ռիսկերի գնահատման, ինդեքսավորման գործիքների և գործառույթների ամբողջական փաստաթուղթ, որի կիրառումն ուղղված է վերհանված խնդիրների լուծմանը։ Ռիսկերի, վտանգների, խոցելիության, կարողությունների բացահայտման, գնահատման և ինդեքսավորման գործընթացը բաղկացած է մի շարք բաղադրիչներից, որոնց հաջորդական կիրառումը հնարավորություն է տալիս նպաստել ազգային մակարդակում աղետների և կլիմայական ռիսկերի գնահատման, ինդեքսավորման, ռիսկերի նվազեցման և կլիմայի փոփոխության հարմարվողականության ծրագրերի մշակմանն ու իրականացմանը:

Նախագծի ընդունումը թույլ կտա ազգային մակարդակում ստեղծել կառավարման, համակարգման և համագործակցային մեխանիզմներ՝ աղետների ռիսկի գնահատման և ինդեքսավորման նպատակով, ապահովել պետական կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների մասնակցությունը բնակչությանը և տնտեսությանը սպառնացող ռիսկերին դիմակայելու գործողությունների մշակմանը և իրականացմանը, ապահովել ճշգրիտ տվյալների հավաքագրում վտանգավոր երևույթների և դրանց նկատմամբ երկրի խոցելիության վերաբերյալ, գնահատել ռիսկերն ու մշակել դրանց կանխարգելման, նվազեցման, աղետներին արձագանքման ու հետաղետային վերականգնման համար անհրաժեշտ միջոցառումներ՝ օգտագործելով դրանք որպես պետության զարգացման պլանավորման և որոշումների կայացման հիմք։ Միևնույն ժամանակ հատկացնել և կատարել ֆինանսական ներդրումներ, ապահովելով ռիսկերի նվազեցման տեսանկյունից կրիտիկական նշանակության ենթակառուցվածքների անխափան շահագործումը, այդ թվում՝ նվազեցնելով վերջիններիս խոցելիությունը կլիմայի փոփոխության նկատմամբ, գնահատել կրթական, ուսումնական, առողջապահական, էներգետիկ, մշակութային, տրանսպորտային և այլ համակարգերի խոցելիությունը և բարձրացնել դրանց դիմակայունության մակարդակը, հետևողականորեն կիրառել առկա ռիսկերին համապատասխան շինարարական նորմերն ու հողօգտագործման պլանավորման սկզբունքները, պաշտպանել էկոհամակարգերն ու շրջակա միջավայրը, մեղմել կամ նվազեցնել բնակչությանն ու բնակավայրերին սպառնացող ջրհեղեղների, փոթորիկների, կարկտահարության, հիվանդությունների և այլ վտանգավոր երևույթների ազդեցությունը։

Կարևոր է նաև հիմնել աղետների վաղ ազդարարման համակարգեր և ստեղծել ճգնաժամային կառավարման համապատասխան կարողություններ, երաշխավորել աղետներին արձագանքման և հետաղետային վերականգնման փուլերում տուժած բնակչության առաջնահերթ կարիքների ապահովումը, ձևավորել պետության համար առաջնային, կենսական նշանակության միջոցառումների պլանավորման, իրականացման սկզբունքներն ու մեխանիզմները՝ ուղղված ազգային մակարդակում աղետների ռիսկի կառավարմանը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում