Ամենահրեշավոր պատերազմն այն է, երբ կողմերից մեկը տեղյակ չէ դրա մասին... երբ հառաչը խեղդվում է ծափ-ծիծաղի, երգուպարի մեջ

«Ամենահրեշավոր պատերազմն այն է, երբ կողմերից մեկը տեղյակ չէ դրա մասին, չգիտի, որ ինքը պատերազմի մեջ է, որ պատերազմ են մղում իր դեմ, իր հողում, իր տան մեջ։ Ամենահրեշավոր պատերազմն այն է, երբ նրա աղմուկ-աղաղակը խեղդվում է ծափ-ծիծաղի, երգուպարի, երաժշտության ու համերգների, պարգևների ու օվացիաների խառնիճաղանջ ժխորի տակ։

Այդ ալիքների տակ է, որ խլանում են գերվածների հառաչանքները, զոհերի մայրերի, քույրերի, կանանց ողբը, ովքեր իրենք անգամ չեն կռահում, որ իրենց որդիները, եղբայրերն ու ամուսինները զոհվել, գերեվարվել, կործանվել ու ավարտվել են պատերազմի դաշտում՝ չունենալով անգամ պաշտպանվելու հնարավորություն, չիմանալով անգամ, որ իրենց դեմ պատերազմ է մղվում, որ ահա գտնվում են պարտության և օրհասի շեմին»...

Այս խոսքերը գրված են ո՛չ ավել-ո՛ պակաս, Նիկոլ Փաշինյանի հեղինակած՝ «Երկրի հակառակ կողմը» գրքում:

Հիմա Փաշինյանն ուզում է խլացնել ու խեղդել, իր իսկ կողմից բերած, սգի ու վշտի միջից եկող հառաչանքը՝ ծափ-ծիծաղի, երգուպարի, երաժշտության ու համերգների, պարգևների ու օվացիաների խառնիճաղանջ ժխորի մեջ:

Ու հարց է առաջանում՝ ինչի՞ կամ ո՞ւմ համար է Փաշինյանը նշում «Քաղաքացու օրը».

երբ այդ քաղաքացիներն իրենց իսկ երկրում իրենց անապահով են զգում, երբ այդ քաղաքացիների հարազատները դեռ գերության մեջ են,

երբ այդ քաղաքացուն, ազատ խոսքի համար, կարող են «բամփել» գլխին ու ձերբակալել...

երբ այդ քաղաքացիների մոտ համատարած ատելություն է ու ողբ (ի դեպ՝ Փաշինյանի սերմանած ատելությունն ու նրա բերած ողբը)..

երբ ՀՀ քաղաքացի հանդիսացող, զավակ կորցրած մայրերին, հավի ճտերի նման, ոստիկանները ոտք ու ձեռքից բռնում, տանում ու շպրտում են գետնին...

երբ այդ քաղաքացին իրավունք չունի հանգիստ կանգնել եկեղեցում և իր կիրակնօրյա աղոթքն անել

երբ պղծում ու արժեզրկում են այդ քաղաքացու կրոնն ու հավատքը՝ գցելով եկեղեցու վարկանիշը

երբ անչափահաս ՀՀ քաղաքացիներին ու դպրոցականներին են ձերբակալում՝ ազատ շարժի ու խոսքի համար և զուտ այն պատճառով, որ հասանում են՝ ուր ենք գլորվում...

երբ ճանապարհ են հարթում թշնամու համար՝ այդ նույն քաղաքացիներին ստրկացնելու և թրքացնելու համար...

Ձեզ թվում է` թուրքը յաթաղանո՞վ պետք է գար գրավեր Հայաստանը...

Ի՞նչ նեղություն, եթե ներսի թուրքերը սահուն ու հաստատ գործողություններով թրքացնում են Հայաստանը` վերածելով թշնամու երազած արևմտյան ադրբեջանի ...

Ձեզ թվում է` գրավելը պոզով-պոչո՞վ է....

*Եկեղեցին, եկեղեցականին ու հետևաբար հավատքը (կրոնը) սրբապղծում են

*Հերոսներին` նսեմացնում

*Ցեղասպանությունը` կասկածի տակ դնում, որոշ դեպքերում` կոնկրետ ժխտում

*Արժեհամակարգը` ոչնչացնում-հայհոյանքները դարձնելով խոսույթ

*Հայոց պատմությունը` խեղաթյուրում

*Հաղթանակները` զրոյացնում

*նպաստում են արտագաղթին` դժվարացնելով մարդկանց կյանքը

Իսկ այս տոնակատարությամբ, Նիկոլն իրականում ո՛չ թե բարձրացնում է քաղաքացու դերը, այլ վերջնականապես ուզում է նսեմացնել հային՝ աշխարհին փոձելով ցույց տալ, թե՝ հայերն անինքնասեր են, ամեն ինչի հետ հաշտվող, ապտակը մարսող, թուրքի լծի տակ մտնող ստորաքարշ, հայրենիք չսիրող ու այնքան հիմար, որ դասեր չեն քաղել պատմությունից. նրանց հարվածում են, իսկ նրանք քեֆ-ուրախություն են անում:

Ուզում է դրսից մեզ ասեն՝ այս մարդիկ ապուշ են...

Արմինե Մկրտումյան