«Հրապարակ». ՌԴ-ից կախվածությունը նվազեցնում ենք, Ադրբեջանից` ավելացնում

Հայաստանի «Տելեկոմ Արմենիա»-ն ու Ադրբեջանի «Ազերտելեկոմ»-ը երեկ ստորագրել են համաձայնագիր, ըստ որի՝ ադրբեջանական կողմը կկարողանա, օգտվելով հայկական ենթակառուցվածքներից, ինտերնետ կապ ապահովել Ադրբեջանի հիմնական հատվածի եւ Նախիջեւանի միջեւ։ Այս մասին «Թիմ Տելեկոմը» հաղորդագրություն տարածեց: Բնականաբար, այս ինֆորմացիան բուռն քննարկումների ու մտահոգությունների պատճառ դարձավ: Այս պայմանագրի մասին «Հրապարակ» թերթը զրուցել է տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանի հետ:

- Սա իսկապե՞ս համագործակցության մասին պայմանագիր է, թե՞ մի յուրօրինակ քայլ, որով իրականում ՀՀ ինտերնետ կապն ամբողջությամբ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է դրվում։

- ՀՀ ամբողջ ինտերնետ կապի մասին խոսք չկա, բայց, դատելով «Թիմ Տելեկոմի» հաղորդագրությունից, առնվազն մեծ հավանականություն կա, որ «Թիմ Տելեկոմի» հաճախորդների համացանցային կապի մի մասն ապահովվելու է ադրբեջանական տարածքով եւ ադրբեջանական ընկերության ենթակառուցվածքի հաշվին։ Եվ սա անվտանգային ռիսկեր է պարունակում։ Եթե նույնիսկ բոլոր փոխանցվող տվյալները շիֆրացիայով լինեն (ինչն այդպես չէ, շատերն առայսօր էլ շարունակում են օգտվել այնպիսի ծրագրերից, որոնք տվյալները բաց են փոխանցում), բայց ադրբեջանական կողմը, վերլուծելով իրենց ենթակառուցվածքով անցնող տեղեկատվական հոսքերը, կարող է շատ դեպքերում դուրս բերել, թե հայկական կողմի հաճախորդն ում հետ կապվեց, երբ ինչ կայք այցելեց կամ ինչ առցանց ծառայությունից օգտվեց եւ այլն։

- Որոշ մասնագետներ նշում են, որ սա Ադրբեջանը Հայաստանից կախման մեջ է գցում, որքանո՞վ են իրատեսական նման մտավախությունները։

- Մերձիշխանական քարոզչամիջոցները զօրուգիշեր մեզ համոզում են, որ մենք պետք է մեր կախվածությունը Ռուսաստանից նվազեցնենք։ Միաժամանակ կոնկրետ այս դեպքում որոշակի կախման մեջ ենք հայտնվում Ադրբեջանից, որն անթաքույց ու բազմիցս իր գործերով ապացուցված թշնամի է։ Անհիմն լավատեսական մեկնաբանություն է, որ Ադրբեջանը հայտնվում է մեզնից կախվածության մեջ։ Վերջին տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ Փաշինյանի ռեժիմն ամեն գնով խուսափում է Ադրբեջանին հայելային պատասխաններից։ Օրինակ՝ ըստ Ալիեւի հայտարարության, ադրբեջանական ինքնաթիռները միակողմանիորեն, առանց Հայաստանից թույլտվություն ստանալու, հանգիստ հատում են Հայաստանի օդային տարածքը։ Այս պնդումը չի հերքվել հայկական կողմից, այսինքն՝ տրամաբանական է համարել, որ այն ճիշտ է։ Վստա՞հ ենք, որ Ադրբեջանը ճգնաժամային ինչ-որ իրավիճակում եթե փակի հայկական գործընկերոջ կապը, հայկական գործընկերը նույնկերպ կվարվի Ադրբեջանի հետ։ Ես վստահ չեմ։