Ֆրանսիան եռում է․ ինչու է դպրոցական բողոքը վերածվել է ոստիկանության հետ բախումների

Ֆրանսիայում վերջին օրերին սրվել են ավագ դպրոցի աշակերտների բողոքի ցույցերը, որոնք սկսվել էին կրթական համակարգի խնդիրների շուրջ, բայց որոշ քաղաքներում վերածվել են ոստիկանության հետ բախումների, հրդեհների և ձերբակալությունների։ Հոկտեմբերի 2-ին երկրի տարբեր հատվածներում մոտ 400 դպրոց փակ է մնացել։ 

Բողոքի հիմնական պատճառները կրթության ոլորտում ռեսուրսների պակասն են, ուսուցիչների սակավությունը, գերբեռնված դասարանները, երկար ուսումնական օրերը և դպրոցական շենքերի վատ վիճակը։ Աշակերտները պահանջում են ավելի շատ ուսուցիչներ, ավելի լավ պայմաններ և կրթական համակարգի նկատմամբ ավելի մեծ ուշադրություն:

Սակայն վերջին օրերին իրավիճակը զգալիորեն սրվել է։ Փարիզում, Մարսելում, Ստրասբուրգում, Ռենում, Թուլուզում և այլ քաղաքներում տեղի են ունեցել ոստիկանության և ցուցարարների բախումներ։ Որոշ վայրերում այրվել են աղբամաններ, դպրոցների տարածքում հրդեհներ են բռնկվել, ոստիկանության ուղղությամբ հրավառություններ և այլ առարկաներ են նետվել, իսկ ոստիկանությունը կիրառել է արցունքաբեր գազ։ արսելում իրավիճակը հատկապես լարվել է։ Հաղորդվում է դպրոցների տարածքում հրդեհների, հրշեջների վրա հարձակումների և տրանսպորտային համակարգի աշխատանքի խափանման մասին։ Որոշ դեպքերում տուժել են նաև ուսուցիչներ և դպրոցի աշխատակիցներ։ 

Ֆրանսիայի իշխանությունները հայտնում են, որ բողոքի շարժման մեկնարկից ի վեր մոտ 2 հազար մարդ է ձերբակալվել, որոնց մեծ մասը անչափահասներ են։ Կառավարությունը միաժամանակ պնդում է, որ շարժման մեջ ներգրավվել են նաև մարդիկ, որոնք աշակերտներ չեն։ Այս գնահատականը քաղաքական բանավեճի առարկա է դարձել, իսկ ձախակողմյան France Unbowed կուսակցությունը հերքում է իշխանությունների մեղադրանքները։

Միաժամանակ քննության առանձին թեմա է դարձել ոստիկանության գործողությունների համաչափությունը։ Իրավապաշտպան կազմակերպություններն ու ցուցարարները մեղադրում են ոստիկանությանը ուժի չափազանց կոշտ կիրառման մեջ, իսկ Ֆրանսիայի ՆԳՆ-ն հայտարարել է ոստիկանության հնարավոր բռնության վերաբերյալ երեք քննության մասին։ 

Բողոքի ալիքը Ֆրանսիայի իշխանությունների համար հատկապես զգայուն պահին է տեղի ունենում։ Երկիրը պատրաստվում է 2027 թվականի բյուջեի քննարկմանը, իսկ կրթության ոլորտի համար նախատեսվող ծախսերի աճը, ըստ ներկայացված նախագծի, կազմում է 1.7 տոկոս՝ գնաճից ցածր մակարդակ։ Միաժամանակ աճում է նաև պետական պարտքի սպասարկման բեռը։ 

Այսպիսով, Ֆրանսիայի փողոցներում տեղի ունեցողը միայն դպրոցականների առանձին բողոքի պատմություն չէ։ Այն միաժամանակ կրթության ֆինանսավորման, սոցիալական դժգոհության, ոստիկանության գործողությունների և կառավարության քաղաքականության շուրջ առաջացած ավելի լայն ճգնաժամի արտահայտություն է։

Իրավիճակը շարունակում է զարգանալ, իսկ Ֆրանսիայի վարչապետ Սեբաստիան Լըկորնյուն արդեն ճգնաժամային քննարկումներ է նախաձեռնել՝ փորձելով կանխել բողոքի շարժման հետագա սրումը։ 

Պատրաստեց՝ Արմինե Մկրտումյանը