ՀԱՊԿ-ին դիմելով` պետք է պատրաստ լինենք օտար զինուժի առաջ դուռ բացել. Արման Մելիքյան

Ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում տեղի ունեցած քառօրյա մարտական գործողությունների ու դրանց հետևանքների մասին, newspress.am-ը զրուցել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանի հետ: Զրույցի ընթացքում Արցախի ԱԳՆ նախկին պաշտոնյան անդրադարձավ նաև Հայաստանի Հանրապետության իշխանության ու միջազգային հանրության կողմից ձեռնարկվելիք քայլերին՝ ուղղված հակամարտության կարգավորմանը:

-Կարելի՞ է ասել, որ ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում Ադրբեջանի կողմից մարտական գործողությունները վերսկսվեցին միջազգային հանրության թողտվությամբ:

-Կարծում եմ, որ Ալիևն այս քառօրյա պատերազմը սանձազերծեց, ունենալով Մինսկի խմբի համանախագահներից առնվազն մեկի կողմից տրված քարտ-բլանշը ոչ միայն ռազմական գործողությունները սկսելու, այլև դրանցից գոնե քաղաքական առումով շահած դուրս գալու վերաբերյալ: Այսինքն՝ պատերազմը նախաձեռնելիս ադրբեջանական կողմը ապահովագրված է եղել անհաջողությունից ինչպես մարտի դաշտում, այնպես էլ քաղաքական մակարդակում:

-Հասկանալի է, որ Արցախը ՀԱՊԿ անդամ չէ, սակայն ինչո՞ւ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունը (ՀԱՊԿ) մինչ օրս չի արձագանքում գոնե հայ-ադրբեջանական սահմանում տիրող լարվածությանը:

-Կարծում եմ, կան մշակված ընթացակարգեր և ՀԱՊԿ-ի միջամտելու համար նախ անհրաժեշտ է, որպեսզի Հայաստանը համապատասխան հիմնավորումները պարունակող պաշտոնական դիմում հղի այդ կազմակերպությանը: Պաշտոնական Երևանն այդպիսի դիմում, որքան գիտեմ, ՀԱՊԿ-ին չի ուղղել: Նման դիմում հղելու ծանրակշիռ հիմքերը գոյություն ունեն, սակայն մենք պետք է նաև հաշվի առնենք այն, որ այդ քայլին գնալու դեպքում լրացուցիչ օտար զինուժի առջև դուռ բացելու պարտադրանք կարող է կիրառվել:

-Այսօր շրջանառվում են կարծիքներ և կա մտավախություն, որ քառօրյա պատեզամի երկրորդ փուլ է սպասվում, ընդ որում, ավելի մեծամասշտաբ: Կա արդյո ՞ք նման պատերազմի հավանականություն և ինչո ՞վ է դա պայմանավորված:

-Այդ տարբերակը չի կարելի և պետք չէ բացառել: Դրանից խուսափելու համար նախ Հայաստանն ու Արցախն անառիկ ամրոցի է պետք վերածել, ուր ամբողջ բնակչությունն է պատրաստ կռվել ցանկացած թշնամու դեմ, սակայն դրան զուգահեռ նաև պարտավոր ենք բանակցային միանգամայն նոր և արդյունավետ մոտեցումների գործարկման միջոցով փոխել իրավիճակը հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացի հետ առնչություն ունեցող բոլոր միջազգային հարթակներում: Այս կերպ հնարավոր կլինի կանխել նոր պատերազմը և, միաժամանակ, հարցը խաղաղությամբ լուծելու լրացուցիչ հնարավորություններ ստեղծել:

-Ի վերջո, երևո ՞ւմ է սահմանում տիրող լարվածության վերջը:

-Ցավոք, ընթացող աշխարհաքաղաքական գործընթացների տրամաբանությունը և ուղղվածությունն այնպիսին են, որ մենք չպետք է հույսեր փայփայենք, որ մոտ ապագայում կայուն ու երկարաժամկետ խաղաղություն է հաստատվելու մեր տարածաշրջանում՝ առաջիկայում իրավիճակը գնալով թեժանալու է և ասածս միայն արցախա-ադրբեջանական հակամարտությանը չի վերաբերվում: Մեր անմիջական հարևանությամբ կործանարար ներուժ ունեցող նոր կոնֆլիկտային օջախներ են հասունանում և մենք պետք է մշտապես զգոն ու զինված պայքարի պատրաստ վիճակում լինենք: Ճիշտ քաղաքական մոտեցումների վրա հիմնված դիվանագիտական աշխատանքը կարող է մեր անվտանգության ապահովմանն ուղղված լրջագույն գործոնը լինել: