Թեղուտի անտառվերականգնման ծրագիրը տապալվել է

Հայաստանում պաշտոնապես անտառային ծածկույթը հասնում է մոտ 11 տոկոսի. կա նաև անտառածածկույթի 8 տոկոս լինելու մասին տեսակետը: Անտառածածկ է հիմնականում Լոռիի, Տավուշի, Սյունիքի մարզերը: Ճակատագրի հեգնանքով հենց այս մարզերում է առավել վառ արտահայտվել հանքարդյունաբերությունը, երկրի ընդերքը հարուստ է պղնձով, մոլիբդենով և հարակից այլ հանքանյութերով:

Այդպիսի հարուստ տարածք է Լալվարի անտառը, որտեղ գտնվող Թեղուտ գյուղի շրջակայքում 2000-ականներից սկիզբ առավ պղնձի հերթական արդյունահանման ծրագիրը:

Նշենք, որ Լալվարի անտառը հարուստ է կենդանատեսակներով և բուսատեսակներով. շուրջ 200 բույս, 55 կաթնասուն, 86 թռչուն, 10 սողուն, 6 բուսատեսակ և 26 կենդանատեսակ գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում` որպես վտանգված տարատեսակներ: Թեղուտ գյուղը գտնվում է Դեբեդ գետի Շնող վտակի աջ ափին:

Հիշեցնենք, որ 26 հազար 800 հեկտար տարածք ունեցող Լալվարի անտառտնտեսության 357 հեկտարը տրամադրված է «Թեղուտի» հանքին: Ընկերությունը գնել է նաև Թեղուտ գյուղի բնակիչների հողերը. գյուղի բնակիչների մի մասն այսօր աշխատում է հանքում, թեև շուրջ 80 աշխատակցի ազատելու վերաբերյալ տեղեկություններ կան:

Կտրված անտառի փոխարեն Թեղուտ ՓԲԸ-ն պետք է անտառվերականգնման ծրագիր իրականացներ: Ազդակիր համայնքներից են Թեղուտը և Շնողը, որտեղ նախատեսված էին անտառվերականգնման աշխատանքներ:

Շնողի գյուղապետի տեղակալ Կորյուն Շատինյանն ասում է, որ 2015թ. Շնող գյուղը Թեղուտ ՓԲԸ-ին հատկացրել է 17 հա տարածք անտառավերականգնման համար, 17 հա-ն տնկված է, իրականացվում են մշակման աշխատանքներ և 7 տարի համակցումից հետո այն կհանձնեն համայնքին:

Շնողում 15 հա անտառ է տնկվել նաև 2009-10 թթ., սակայն անտառի համար ընտրվել է ոչ համապատասխան վայր, ավազահող, որտեղ անտառ հնարավոր էր աճեր միայն ոռոգման պայմաններում: 15 հա անտառի ոդիսականից հետո Շնողի ավագանին որոշում է անտառի փոխարեն պտղատու այգիներ տնկել:

«Շնողի սեփականաշնորհված այգիներում 21 հա պտղատու այգի է տնկվել, 10 հա այգու նախագիծ ենք ներկայացրել 2016թ. աշնանը տնկելու համար: Տարբեր ծառատեսակներ են տնկվելու՝ հողատերերի ցանկությամբ. արքայանարինջ, խնձոր, տանձ»,- ասում է Կ. Շատինյանը:

Ինչ վերաբերում է գյուղմթերքի աղտոտմանը, նա նշել է, որ Թեղուտ ՓԲԸ-ն հետազոտություն է անցկացրել, արդյունքները դեռևս չկան, սակայն անալիզներ կատարվել են և պտղի մեջ պատահում է, որ նորմաները գերազանցում է 5-6 անգամ. Հետազոտությունն, ըստ Շնողի գյուղապետի տեղակալի, իրականացրել են Ախթալայի ֆաբրիկան և Ալավերդու պղնձաձուլական ընկերությունը:

Հիշեցնենք, որ Շնողի և Թեղուտի բնակչության 80 տոկոսն զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ և անասնապահությամբ:

Թեղուտի գյուղապետ Ֆրունզե Նորեկյանն էլ ասաց, որ հանքի տարածքի մեջ հայտնված անտառը շատ հարուստ է եղել, բայց որ համեմատելու լինեն անտառի բարիքների և գյուղի ժողովրդի այսօրվա աշխատածի հետ` զգալի տարբերություն կա: Ըստ նրա՝ գյուղի մոտ 75 տոկոս բնակչությունն այդ հանքում է աշխատում:

Համայնքում շուրջ 49 հեկտար տարածքի վրա կատարվել են անտառտնկման աշխատանքներ: «Կարելի է ասել, մոտ 30 տոկոսն է իրականացվել, քանի որ ոչ ճիշտ շահագործման հետ կապված` աշխատանքները նորմալ չեն կատարվել»,- ասաց Ֆրունզե Նորեկյանը:

Թեղուտի և տարածաշրջանի բնակիչների առողջական վիճակի վերաբերյալ հստակ տվյալներ չկան, թեև հայտնի է, որ հանքարդյունաբերական շրջաններում բնակչության առողջական վիճակը միշտ էլ անբավարար է եղել:

Անտառ չի տնկվել, բնակչության առողջականի վերաբերյալ տվյալներ չկան…

Բնակիչները ևս հասկանում են հանքարդյունաբերության վնասները, սակայն այլ տարբերակ չունեն՝ ապրել է պետք…

NEWSPRESS.am