Ադրբեջանը փորձում է «էներգետիկ լծակներ» ստանալ ՀՀ-ի դեմ

Ադրբեջանական SOCAR պետական ընկերությունը պատրաստ է քննարկել վրացական «Նավթի և գազի կորպորացիայի» բաժնետոմսերի գնման հարցը, եթե պաշտոնապես հայտարարվի վաճառքի մասին: Այդ մասին հայտնել է աղբյուրը SOCAR Georgia-ում։«Նավթի և գազի կորպորացիան» Հյուսիս-Հարավ գազամուղի օպերատորն է, որով ռուսական գազը Վրաստանի տարածքով առաքվում է Հայաստան:

«Դեռ կոնկրետ ոչ մի բան ասել հնարավոր չէ: Եթե բաժնետոմսերի վաճառքի մասին պաշտոնապես հայտարարվի, կդիտարկենք այդ հարցը, բայց դեռ ոչ մի բան չկա»,- ասել է աղբյուրը:

Նոյեմբերի 28-ին հայտնի դարձավ, որ Վրաստանի կառավարությունը քննարկում է ֆոնդային բորսայում «Նավթի և գազի կորպորացիայի» բաժնետոմսերի 25 տոկոսի առաջնային տեղաբաշխման հարցը: «Եթե լինի համապատասխան շուկայական կոնյուկտուրա, մենք կընդունենք այդ որոշումը, սակայն ցանկանում ենք ավելի լավ պահի սպասել: Պետք է ասել, որ 2015-ին լավ պահ դրա համար չեղավ»,- ասել է Վրաստանի վարչապետը:

Ռուսական գազը Վրաստանի տարածքով առաքվում է Հայաստան, և եթե Բաքուն ձեռք բերի այդ գազամուղը` թեկուզ բաժնետոմսերի մի մասը, ապա ՀՀ-ԼՂՀ հետ պատերազմական վիճակում գտնվող երկիրը կարող է ազդել ՀՀ-ի՝ որպես պետության, ու նրա տնտեսության նորմալ գործունեության վրա։ Նման գործարքը կարող է Բաքվին` ՀՀ-ին վրա ազդելու, այսպես ասած, ճնշման «էներգետիկ լծակ» տրամադրել, ինչը չի կարելի թույլ տալ։

Հաշվի առնելով թուրք-ադրբեջանական տանդեմի ազդեցության աստիճանը Վրաստանում ու այդ երկրի իշխող էլիտայի վրա՝ չի բացառվում, որ Բաքուն կարող է, ելնելով զուտ քաղաքական տրամաբանությունից՝ մեծ գումարներ առաջարկել ու գնել այդ գազամուղի բաժնետոմսերը։ Կարս-Թբիլիսի-Բաքու երկաթգիծը, որը ՀՀ-ն շրջանցող ու Հարավային Կովկասում գործընթացներից մեկուսացնող նախագիծ է, ֆինանսավորվել է Բաքվի կողմից. Ադրբեջանը Վրաստանին կես միլիարդից ավել վարկ է տրամադրել`այդ տրանսպորտային նախագիծը կյանքի կոչելու համար։

Բացի այդ, Իրան-Ադրբեջան երկաթգծի կյանքի կոչման ու Իրան-ՀՀ երկաթգծի վրա «խաչ» քաշելու նպատակով Բաքուն Իրանին պատրաստ է կես միլիարդ դոլարի վարկ տրամադրել։ Վերոնշյալ տեղեկատվությունը` երկաթուղիների մասով, վառ օրինակ է Բաքվի՝ ՀՀ-ն տարածաշրջանում շրջափակելու ու Երևանի վրա ազդեցության լծակներ ձեռք բերելու առումով։

Երևանը պետք է համապատասխան քայլեր ձեռնարկի, որոնք կարող են արտահայտվել առաջինը` Վրաստանի իշխանությունների հետ բանակցություններ սկսելու մեջ` այդ գազամուղը Ադրբեջանին չվաճառելու համար՝ հաշվի առնելով հայ-ադրբեջանական առկա հարաբերությունները։

Երկրորդ` Թբիլիսիի կողմից առաջին պայմանը`վաճառքը արգելակելուց հրաժարվելու դեպքում՝ մասնակցել աճուրդին ու գնել գազամուղի բաժնետոմսերը. բյուջեում համապատասխան գումարների բացակայությունը չպետք է կրկին բերվի որպես պատճառաբանություն. գումարներ կան՝ թե′ տեղի օլիգարխիայի, թե′ Սփյուռքի ազգությամբ հայ միլիարդատերերի մոտ։

Ինչ վերաբերում է իրական սպառնալիքներին, որոնք ուղղված են ՀՀ ազգային անվտանգությանը, ապա Ղարաբաղում լայնամասշտաբ պատերազմի դեպքում Ադրբեջանը կարող է պայթեցնել ՀՀ մտնող այդ գազամուղը, ինչպես նաև երկաթգիծն ու Քվեմո-Քարթլիում բնակվող ադրբեջանցիների միջոցով կտրել ՀՀ արտաքին աշխարհի հետ կապող կարևոր ենթակառուցվածքները։ Վրաստանի իշխանությունները կարող են մի քանի օրով «աչք փակել» այդպիսի գործողություններին` մի քանի միլիոն կամ միլիարդ դոլարի ներդրումների կամ գազի ու նավթի գները Թբիլիսիի համար նվազեցնելու խոստման պարագայում։

Արտյոմ Բալասանով

NEWSPRESS.am