Գյուղատնտեսությունը զարգանալու փոխարեն 150 տարի հետ է գնացել

Հայաստանը վաղուց արդյունաբերական երկիր չէ, այլ ագրարային: Եթե արդյունաբերության զարգացմանը քաղաքականությունն է նաև խառնված, ապա գյուղատնտեսության զարգացման համար պարզապես ցանկություն է պետք:

Իսկ Հայաստանում գյուղատնտեսությունը զարգանում է տարերայնորեն՝ ինչպես կարողանում է: Եթե երկրի որևէ հատվածում կա խնդիր, այն լուծելու փոխարեն ծածկադմփոց է արվում:

Համայնքներ կան, որտեղ ջուր չկա, և ոռոգման ջրի հարցը լուծում են միայն միջազգային դոնորների հաշվին, այն էլ այդ գումարների մի մասն է տեղ հասնում՝ անորակ շինաշխատանքներով, ուշացումներով: Ոռոգման ոլորտում ներառված են այնպիսի անձինք, ովքեր պազապես ոռոգման ջրի հաշվին հարստացան՝ վերից վար, իսկ ոռոգման ջրի հարցն այդպես էլ մնաց, համայնքներ կան Արարատյան դաշտում, որտեղ ոռոգում ասվածը մոռացել են, կամ ամռանը, երբ ինտենսիվ ոռոգում է անհրաժեշտ, ջուրը լինում է 20 օր ուշացումով: Այսինքն՝ ոռոգման հարցը կարելի էր լուծել միայն լինելով հոգատար ոլորտի նկատմամբ:

Գաղտնիք չէ, որ մշակովի բույսերի շրջանում տարածվել մի քանի հիվանդություններ, որոնք ոչնչացնում են աճեցրած բերքը, սակայն վնասատուների դեմ պայքարելու փոխարեն համապատասխան կառույցները միայն թեթիկներ էին տպագրում՝ հիշեցումներով և մարդկանց խորհուրդներ տալիս: Ներկայումս տարածված է լոլիկի ցեցը, ֆիլոքսերիան, և այս հիվանդությունների օջախներն այնքան մեծ են, որ խաղողագործությունը և մորմազգիների մշակությունը կասկածի տակ է դրվելու ոչ հեռու ապագայում:

Այս խնդրի մասին, սակայն, դարձյալ ծածկադմփոց է արվել՝ և′ տարածքների, և′ իրական վնասների մասին:

Այսօր որ գյուղում էլ հարցուփորձ անես՝ մարդիկ «տոկոսի տակ են», վարկ են վերցրել և չեն կարողացել վճարել. սա արդեն սովորական պատկեր է գյուղի համար: Գյուղվարկերը վերադարձնելու համար ստիպված են լինում արտագաղթել՝ փող ուղարկել շինարարությունից՝ գյուղատնտեսության վարկերը փակելու համար:

Ոռոգման ջրի գինը բարձր է, պարարտանյութերը, որոնք հիմնականում օլիգարխիայի ներկայացուցիչներն են ներկրում՝ թանկ, մեխանիզացիան օգտագործում են ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում, եղած մեխանիզացիայի 100 տարին վաղուց է բոլորել:

Այս ամենի արդյունքում հեկտարներով հողեր չեն մշակվում, չենք կարող իրական պատկերը ներկայացնել, քանի որ այն պարզապես թաքուն է պահվում. գյուղապետին հանձնարարվում է մեծաքանակ մշակություն ցույց տալ, մարզպետարաններն այն ավելի են մեծացնում, իսկ գյուղնախարարություն արդեն հղկված մշակության տարածքներ են հասնում: Այս է նաև պատճառը, որ երբեմն հաշվարկում են, որ մեկ հա հաշվով պետք է որ արդյունքն ավելի մեծ լիներ: Ինչևէ:

Գյուղատնտեսությունն այս պայմաններում չի զարգանա, քանի որ անարդյունավետ է շարքային հողօգտագործողի համար հողակտոր մշակելը, դրա փոխարեն գնվում են մեծաքանակ հողատարածքներ, և գյուղացիներն իրենց հողի վրա աշխատելու փոխարեն աշխատում են մեծահարուստի հողատարածքում:

Այս իրավիճակն ինչ-որ բան չհիշեցրե՞ց. 19-րդ դարում հենց այսպիսին էր հայկական հետամնաց գյուղը:

Զարգանալու փոխարեն 150 տարի հետ ենք գնացել:

NEWSPRESS.am