Լոլիկի ներկրումը՝ պատերազմի մաս
Սնունդը դիվանագիտության և պատերազմների մաս է՝ ինչպես կոմունիկացիան, վառելիքը, զենքի, թմրամիջոցների վաճառքը, հագուստը։
Ինչպես հիշում ենք, երբ վատացան Ռուսաստանի հարաբերությունները Ուկրաինայի հետ, անմիջապես վտանգավոր նյութեր հայտնաբերվեցին ուկրաինական «Ռոշեն» ֆիրմայի քաղցրեղենի մեջ, նաև մրգերի։ Ուկրաինայի հետ հարաբերությունների դրական միտումներին զուգընթաց այդ արգելքները վերացան։
Թուրքիայի հետ Ռուսաստանի հայտնի միջադեպից հետո, ՌԴ-ն արգելեց Թուրքիայից բանջարեղենի և մրգերի ներկրումը՝ նրանց մեջ հայտնաբերելով վտանգավոր նյութեր։
Կարճ ասած՝ տվյալ դեպքում սննդամթերքը պատերազմի մի մասն է, որով հնարավոր է ճնշել արտահանող կողմին։ Եվ քանի որ Հայաստանը չի կարող պաշտոնապես մարտնչել Թուրքիայի հետ, դա իրականացվում է մասնավորների միջոցով՝ օգտագործելով պետական կառույցների ազդեցությունը, ծանոթ-բարեկամների կապերը։
Նշենք, որ Թուրքիայից վտանգավոր մթերք է արտահանվում, որի մասին հաղորդագրություն է տարածել ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնը, որտեղ ասվում է, որ «թուրք ֆերմերի կողմից թունավոր լոլիկների` Հայաստան արտահանելու վերաբերյալ հայտարարությունը վերջին ժամանակահատվածում հասարակության մեջ խիստ մտահոգության առիթ է հանդիսացել»:
Այնուհետև, Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնը հայտնել է, որ «կապ է հաստատվել սննդամթերքի ռիսկերի գնահատման եվրոպական գործընկերների հետ՝ պարզելու, թե ընթացիկ տարում հայտնաբերվել են արդյոք վտանգներ թուրքական բուսական ծագման մթերքներում: Արդյունքում պարզվել է, որ ընթացիկ տարում հայտնաբերվել են մի շարք անհամապատասխանություններ, այդ թվում՝ առողջության համար բարձր ռիսկ պարունակող մթերքներ, ինչի արդյունքում ԵՄ սահմանային հսկիչ մի շարք կետերում կասեցվել են Թուրքիայից արտահանված մի շարք բուսական ծագման մթերքներ, և բոլոր խախտումները ծանուցված են նաև սննդամթերքի և անասնակերի անվտանգության արագ արձագանքման պորտալում (RASFF):
Բացի այդ, ուսումնասիրվել է գիտական գրականություն՝ պարզելու արդյոք առկա են հետազոտություններ թուրքական բանջարեղենում, այդ թվում` լոլիկում թունաքիմիկատների պարունակության և վերջիններիս թունավորության գնահատման վերաբերյալ: Ռիսկի շրջանակի որոշման համար ուսումնասիրվել են ինչպես սննդի և անասնակերի արագ արձագանքման համակարգում առկա տեղեկատվությունը, այնպես էլ գիտական գրականությունը, համադրվել են ստացված տվյալները, և փաստվել, որ Թուրքիայում բույսերի հիվանդությունների պայքարում օգտագործվող թունաքիմիկատները հաճախ պարունակում են բարձր ռիսկ՝ սպառողների առողջության հետ կապված»:
Նշենք, որ ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնը ղեկավարում է Արմեն Սաղաթելյանը։
Քանի որ այս կենտրոնը պետական կառույց է, այն չի կարող անաչառ որևէ հետազոտություն անցկացնել։ Չմոռանանք, որ խոշոր ջերմոցներ ունեն օլիգարխիայի ներկայացուցիչները, և չի բացառվում, որ հենց նրանց պատվերն էլ կատարել է կենտրոնը։
Ինչո՞ւ կենտրոնը մինչ այս որևէ հետազոտություն չէր արել, չէ՞ որ այդ «թունավոր լոլիկը» տարիներ շարունակ ներկրվում էր Հայաստան, պարզապես ներկա պահին կա′մ ներկրողների միջև է մրցակցությունը, կա′մ՝ արտադրողների և ներկրողների, և բնական է՝ պետական կառույցը պաշտպանում է արտադրողների շահերը, որոնք մեկ ոտքով օլիգարխ են։
Ի դեպ, Հայաստանում ջերմոցային եղանակով աճեցվող բանջարեղենն անվտանգ համարել չես կարող, և խոշոր ջերմոցատերերը բանջարեղենի իրացման խնդիր ունեն․ այստեղ օգտագործում են պետական կառույցի «հետազոտությունը»։ Իհարկե, չի բացառվում, որ թուրքական լոլիկն էկոլոգիապես մաքուր և անվտանգ չէ, այստեղ հարցը դա չէ, այլ այն, որ այդ մասին հենց նոր են հիշում, երբ Հայաստանում ջերմոցատերերի լոլիկը հասունացել է, և իրացման խնդիր կա։
Կարճ ասած՝ Հայաստանի ջերմոցատեր օլիգարխները որոշել են իրենց լոլիկը վաճառել․ դրա համար օգտագործում են ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի հնարավորությունները։ Դա էլ սննդային պատերազմի մի մասն է, իսկ օլիգարխիան նման հնարավորություն ունի՝ օգտագործել պետական ռեսուրսը՝ անձնական շահերի համար։
Նշենք, որ այսօր լոլիկը հայաստանյան խանութներում վաճառվում է մեկ կգ-ն 1600 դրամով, ինչն այս շրջանի համար բավականին թանկ է․ արտադրողները հասան իրենց նպատակին՝ բալը թանկ է։