Էրդողանի «նեոօսմանականությունը» Բալկաններում

Թուրքական համագործակցության և կորդինացիայի գործակալությունը(TİKA) վերջին տարիներին Բալկանյան տարածաշրջանում վերականգնել է ավելի քան 50 մզկիթներ, կամուրջներ և այլ կառույցներ, որոնք վերաբերվում են Օսմանյան կայսրության դարաշրջանին։

TİKA-ն տարեկան Բալկաններում իրականացնում է 25-50 ծրագիր։ Բալկաններում այսօր գործում է TIKA-ի 11 ներկայացուցչություն։

Օսմանյան կայսրությունը դարեր շարունակ իր ազդեցության տակ էր պահում Բալկանյան թերակղզին և այժմ արդի Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության մեջ Բալկանները առանձնահատուկ տեղ են գրավում, ինչի մասին նշել էր Ահմեդ Դավութօղլուն, ով ԱԳ նախարարի պաշտոնում նեոօսմանականությունը հռչակել էր Անկարայի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություն:

Բալկաններում իր ազդեցությունը մեծացնելու համար Անկարան հենվում է հիմնականում մահմեդական երկրների՝ Բոսնիայի, Ալբանիայի, Կոսովոյի վրա, ինչպես նաև օգտագործում Բալկաններում բնակվող թուրքական գործոնը: Թուրքական աղբյուրները Բալկաններում թուրքերի թիվը գնահատում են 1 միլիոնի սահմաններում, իսկ այսօրվա Թուրքիայի բնակչության 16-20 միլիոնը ունեն բալկանյան ծագում:

Թուրքիան իր բալկանյան քաղաքականության մեջ շեշտը դնում է Ալբանիայի հետ մերձեցմանը և Տիրանայում ու Անկարայում երկկողմ հարաբերությունները համարում են ռազմավարական: Հունաստանի հետ սահմանակցող և տարածքային վեճեր ունեցող Ալբանիան Անկարայի համար կարող է ծառայել որպես Հունաստանի վրա ազդելու և այդ երկիրը նաև արևմուտքից «շրջափակելու» գործոն:

2000-ական թթ.-ից սկսած թուրք պաշտոնյաներն ակտիվացրեցին Անկարայի արտաքին քաղաքականության բալկանյան բաղադրիչը: 2009թ.-ից սկսած Բալկաններ և հատկապես Ալբանիա, Բոսնիա և Հերցեգովինա, Մակեդոնիա ու Կոսովո են այցելել Թուրքիայի նախագահը, վարչապետը, արտգործնախարարը և բազմաթիվ գործարարներ:

Բալկաններում Թուրքիան, որպես ՆԱՏՕ-ին անդամ ու ԱՄՆ-ի դաշնակից գործելու է ՌԴ-ի դեմ՝ Բալկաններում, ուղղափառ, սլավոնական երկրների վրա Մոսկվայի ազդեցության չեզոքացման ուղղությամբ։ Բալկաններում ամերիկյան, ՆԱՏՕ-ական ներկայության ավելացումն բխում է թե′ Արևմուտքի, թե′ Անկարայի շահերից։

Արտյոմ Բալասանով