Հերոսական պաշտպանությունից 99 տարի անց

Հանդիսավոր զորաշքերթով ու Հայաստանի պետական օրհներգով բացվեց Վանաձորի Կոտրած եկեղեցու մոտ տեղի ունեցող միջոցառումը՝ նվիրված Առաջին Հանրապետության օրվան: Հանդիսությանը ներկա էին հարյուրավոր վանաձորցիներ, պետական այրեր ու հոգևոր դասի ներկայացուցիչներ, ովքեր եկել էին տոնելու Սարդարապատում, Բաշ-Ապարանում և Ղարաքիլիսայում հայկական զորքերի տարած հաղթանակները, որը կասեցրեց թուրքերի առաջխաղացումը՝ վերացնելով հայ ժողովրդի գլխին կախված ֆիզիկական ոչնչացման վտանգը:

Հայ առաքելական եկեղեցու Գուգարաց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանն իր խոսքում նկատեց, որ 99 տարի առաջ հենց այս եկեղեցու կամարների ներքո միաբանվեց հայոց միտքը, ուժը և դուրս եկավ պայքարի՝ հանուն պետականության:

Միջոցառմանը ներկա գտնվող՝ Ազգային ժողովի փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովն իր խոսքում շեց, որ հայ ժողովրդի պատմությունը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ անկախության համար պայքար, որն սկսվել է Ավարայրի դաշտում, հասել Ղարաքիլիսիայի ճակատամարտին ու հասել մինչև մեր օրերը:

Շարմազանովի դիտարկմամբ՝ հայ ժողովուրդը Ղարաքիլիսայում տվեց իր նոր Ավարայրը, առանց որի չէր կարող լինել այսօրվա Երրորդ հանրապետությունը:

1918 թվականի մայիսյան հերոսամարտերի շարքում Ղարաքիլիսայի հաղթանակը բացառիկ նշանակություն է ունեցել: 3-բանակային կորպուսի Դրաստամատ Կանայանի անվան զորամասի հրամանատարի անձնակազմի հետ տարվող աշխատանքների գծով տեղակալ, փոխգնդապետ Արմեն Սարգսյանն էլ ևս մեկ անգամ նշեց, որ որպես Ղարաքիլիսայի ժառանգներ՝ հայ ժողովուրդն իր վրա պետք է դնի իր հույսն ու միավորվի, քանի որ միայն միասնականության մեջ է հայ ժողովրդի ուժն ու նրա հաղթանակը:

Կոտրած եկեղեցու հարևանությամբ կառուցված հուշարձանի մոտ Գուգարաց թեմի առաջնորդի ձեռամբ տեղի ունեցավ հոգեհանգստի կարգ, ներկաները ծաղիկներ ու ծաղկեպսակներ խոնարհեցին և հարգանքի տուրք մատուցեցին Ղարաքիլիսայի ճակատամարտում զոհված հերոսների հիշատակին:

Միջոցառման ընթացքում եղավ նաև տոնական համերգ՝ նվիրված հերոսամարտերին և Առաջին Հանրապետության հռչակմանը: Տոնական օրը շարունակվեց զինվորական շքերթով ու հատուկ հետախուզական ջոկատի ցուցադրական ելույթներով: