Պատրաստ ենք լայնածավալ գործողությունների. Ջալալ Հարությունյան

2016 թվականի հունիսի 14-ին գնդապետ Ջալալ Հարությունյանը Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի հրամանագրով նշանակվեց պաշտպանության բանակի հարավային ուղղությամբ տեղակայված միավորման հրամանատար: Լավագույնի համարում ունեցող հրամանատարին մեկ տարվա ընթացքում այդպես էլ հնարավոր չեղավ հանդիպել աշխատասենյակում: Հարավային միավորում մեր այցելությունների ժամանակ նա միշտ առաջնագծի այս կամ այն հատվածում էր՝ վերահսկում էր ապրիլյան պատերազմից հետո ծավալված լայնամասշտաբ աշխատանքները, ծանոթանում էր տեղանքի առանձնահատկություններին, դիրքապահ անձնակազմին, մարտական հերթապահության ընթացքին: Այս անգամ զուգադիպեց. գնդապետ Հարությունյանը նույն պաշտպանական շրջանում էր, որտեղ և գործուղվել էինք: Եկել էր հետևելու զորամասի ուսումնական գումարտակի ամփոփիչ քննություններին: Միավորման հրամանատարին  «Հայ զինվոր» թերթը խնդրել է ամփոփել պաշտոնավարման մեկ տարին և պատասխանել մի քանի հարցի:

-Պարոն Հարությունյան, Միջազգային ճգնաժամային խմբի (ICG) փորձագետները վերջերս շուրջ 40 էջանոց զեկույց են հրապարակել և հանգել այն հետևության, որ Արցախում պատերազմի ամպեր են կուտակվում: Զեկույցում անդրադարձել են ապրիլյան ռազմագործողություններին, 2014թ. օգոստոսյան լարվածությանն ու նշել, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը դեռ երբեք այսքան մոտ չեն եղել պատերազմի վերսկսմանը: Համամի՞տ եք:

-Պատերազմը կանխագուշակել հնարավոր չէ: Այն միշտ հանկարծակի է սկսվում:

Այնուամենայնիվ, հակառակորդի զինտեխնիկայի տեղաշարժերը, ծավալած ինժեներական աշխատանքները, սահմանի երկայնքով անցկացվող զորավարժությունները հարձակողական բնույթի են: Մեր առաջապահ ստորաբաժանումները համալրված են համապատասխան միջոցներով, որոնք հնարավորություն են ընձեռում անհրաժեշտ խորությունում հետախուզություն իրականացնելու և մշտապես դիտարկելու ադրբեջանական զինուժի բոլոր գործողությունները: Այնպես որ՝ հակառակորդը չի կարող ծածուկ, գաղտնի նախապատրաստվել լայնածավալ պատերազմի: Այդ է պատճառը, որ ադրբեջանական զինուժը առաջնագծում դիմում է տեղային, լոկալ գործողությունների՝ հաճախ ստեղծելով ապրիլյան իրադրությանը մոտ իրավիճակներ:

-Այսինքն՝ այսօր էլ դիրքային պատերազմի մեջ ենք:

-Այո՛: Հակառակորդը գործարկում է հրաձգային, դիպուկահար զենքեր, կիրառում է 60, 82 և 120 մմ-ոց ականանետներ: Երբեմն թիրախավորում է ինչ-որ տեղամաս, հենակետ և մի քանի ժամվա ընթացքում 50-60 արկ կրակում: Հակազդիչ գործողություններով ցանկացած սադրիչ քայլ անմիջապես կանխում ենք: Ընդհանրապես, առաջնագծում այժմ իրավիճակը կայուն լարված է: Նայե՛ք, այս պահին հանգիստ է, բայց լռությունը խաբուսիկ է: Մեկ կամ երկու ժամ անց հնարավոր է լարվածության շեշտակի աճ: Զորքը անընդհատ բարձր զգոնության վիճակում է՝ պատրաստ ցանկացած պահի արձագանքելու իրադրության փոփոխությանը: Թույլ չենք տալու, որ հակառակորդն անգամ աննշան հաջողություն ունենա:

-Ի դեպ, փետրվարի 24-ի լույս 25-ի գիշերը հակառակորդի հատուկ նշանակության խումբը փորձել էր ներթափանցել Ձեր ղեկավարած միավորման ենթակա զորամասի մարտական հենակետը: Դիրքապահների հմուտ գործողությունների արդյունքում թշնամին մի քանի դիակ էր թողել չեզոք գոտում: Ինչպե՞ս կորակեք տեղի ունեցածը՝ «ապրիլը» կրկնելու փո՞րձ էր:

-Գրեթե կասկած չունեմ, որ հակառակորդը որդեգրել էր «մարտ-հետախուզությամբ» մարտավարությունը, այսինքն՝ փորձել են ստուգել մեր թույլ և ուժեղ կողմերը, ինչպես նաև՝ սեփական զինծառայողների մարտական պատրաստությունը: Սակայն գերագնահատել էին իրենց հնարավորություններն ու թերագնահատել առաջնագծում մեր կողմից իրականացված աշխատանքների ծավալները: Ադրբեջանի վերջին՝ փետրվարյան դիվերսիան ցույց տվեց, որ նրանք ունակ չեն նաև հաղթական արդյունքով հատուկ նշանակության լոկալ գործողությունների:

-Մեկ տարի առաջ Դուք ստանձնեցիք միավորման հրամանատարի պարտականությունները: Ինչպե՞ս եք գնահատում Ձեր ծառայությունը այս պաշտոնում: Ի՞նչ ձեռքբերումներ եք արձանագրել:

-Ինձ համար կարևոր էր կարճ ժամանակահատվածում հստակ տիրապետել առաջնային գծի այս հատվածի առանձնահատկություններին, վեր հանել սպաներին ու զինվորներին մտահոգող և անհանգստացնող խնդիրները, խորապես ճանաչել զորքը: Հիմա հստակ պատկերացնում եմ, թե ով ինչի է ընդունակ: Ինչ վերաբերում է հարավային ուղղությամբ իրականացված աշխատանքներին, ապա հիշյալ ժամանակահատվածում, կարելի է ասել, ունեցանք նոր առաջնագիծ, որը հագեցած է տեխնիկապես, ապահովված է այլընտրանքային համակարգերով, բազմաթիվ անվտանգ ճանապարհներով, միավորում-գունդ օղակում անհրաժեշտ արդիական սպառազինությամբ: Մեկ տարվա ընթացքում մի քանի անգամ բարձրացել է մարտական հերթապահություն իրականացնող զինվորի ապահովության աստիճանը: Իհարկե, հիմնավոր փոփոխություններ են կատարվել մարտական պատրաստականության ու հերթապահության կազմակերպման հարցերում, մարտավարությունում: Հիմնական շեշտը դրվել է տարբեր զորատեսակների՝ հրետանի, հակաօդային պաշտպանություն, զրահատանկային զորքեր, մոտոհրաձգային ստորաբաժանումներ, փոխգործակցության կատարելագործման վրա: Պահպանելով գաղտնիության ռեժիմը՝ չեմ կարող մանրամասներ նշել: Այժմ մեր առաջնահերթություններից մեկը ծավալուն քողարկման միջոցառումների իրականացումն է:

-Պարոն գնդապետ, գիտեմ, որ շտապում եք հարավարևելյան պաշտպանական շրջան՝ ամփոփելու մայիսի 29-ից հունիսի 2-ը ենթակա զորամասերի ներգրավմամբ անցկացված մարտական հրաձգությամբ գնդային մարտավարական զորավարժությունը: Արդյունքները բավարա՞ր են:

-Ես կասեի՝ լավ: Որոշ ստորաբաժանումների դեպքում՝ նույնիսկ գերազանց: Զորավարժությանը ներգրավված էր միավորման ամբողջ համազորային պահեստուժն ու հրետանին: Հաշվի են առնվել ինչպես ապրիլյան առճակատման օրերին տեղի ունեցած մարտական գործողությունների առանձնահատկությունները, այնպես էլ հակառակորդի հավանական գործողությունների բնույթը: Մարտական հրաձգության փուլին հետևել է ՊԲ հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Լևոն Մնացականյանը: Հատկապես տպավորիչ էին զրահատանկային գումարտակի գործողությունները, հրետանու և հակատանկային ստորաբաժանումների ուղիղ նշանառությամբ և փակ կրակային դիրքից վարած դիպուկ կրակը:

Զորավարժությունը ներդաշնակեց գունդը: Մեր ստորաբաժանումները պատրաստ են ավելի լայնածավալ մարտական գործողությունների:

-Շնորհակալություն զրույցի համար:

ՇՈՒՇԱՆ ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ