Մոսկվան խանդում է. ռազմաքաղաքագետ

NEWSPRESS.am-ի զրուցակիցն է ռազմաքաղաքագետ Բագրատ Մովսիսյանը:

-Պարո′ն Մովսիսյան, ռուսական լրատվամիջոցներով հակահայկական քարոզչության ալիք է անցնում, անգամ՝ պետական հովանավորչություն ունեցող ԶԼՄ-ներով: ԶԼՄ-ների այս պահվածքն ի՞նչ է հուշում:

-Ռուսաստանյան լրատվամիջոցների և քաղաքագետների կողմից Հայաստանի և Եվրամիության միջև ասոցացման պայմանագրի ստորագրման շուրջ ծավալվող հակահայկական աղմուկը ոչ այլ ինչ է, քան նախկին ԽՍՀՄ տարածքում Ռուսաստանի դիրքերի հնարավոր թուլացման և Եվրասիական տնտեսական միության կազմաքանդման դեմ միտված հոգեբանական բարդույթի դրսևորում:

-Այդ հայտարարությունները, սակայն, կարծես թե պաշտոնական չեն:

-Այո, թեև հնչող տեսակետներն ու հայտարարությունները չունեն պաշտոնական դիրքորոշման արտահայտություն, բայց ծառայեցվում են՝ ստուգելու Մոսկվայի դիրքերը ոչ միայն ԵԱՏՄ, այլ ընդհանրապես՝ Ռուսաստանի դաշնակից և հարակից երկրներում: Եվ պատահական չէ, որ նման հայտարարությունները՝ Գարեգին Նժդեհի, հայ մի շարք հերոսների, հայ-եվրոպական հարաբերությունների, Ուկրաինայի ճանապարհով գնալու մասին այլևայլ ձևակերպումները հնչում են Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև վերջին մի քանի ամսվա ընթացքում սառեցված և նույնիսկ լարված փոխհարաբերությունների պայմաններում: Ռուսաստանյան մի շարք շրջանակներ փորձում են նաև որոշակի քաղաքական միավորներ կորզել՝ իրենց երկրի հասարակական կարծիքի շրջանակներում հանդես գալով որպես իրական հայրենասեր, որպես եվրասիական ինտեգրման ջատագովներ:

-Շուտով ՌԴ-ում նախագահական ընտրություններ են: Գուցե նման պահվածքը կապված է դրա՞ հետ:

-Չի բացառվում: Իհարկե, պատահական չէ, որ այսպիսի հայտարարություններն ու պահվածքն սկսում են ավելի հնչեղ դառնալ Ռուսաստանի նախագահական առաջիկա ընտրությունների նախապատրաստական փուլում: Դառնում է նաև ակնհայտ, որ ռուսաստանյան իշխող վերնախավում միակարծիք չեն Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների հավասարեցման քաղաքականության հարցում: Եթե ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի կողմից բազմիցս շեշտվում է, որ Հայաստանը տարածաշրջանային միակ դաշնակից երկիրն է, իսկ Ադրբեջանը՝ զուտ գործընկեր, ապա այլ մակարդակներում փորձ է արվում արդարացնել տեղական զենքի վաճառքն Ադրբեջանին և տարածաշրջանային այդ փխրուն հավասարակշռության խախտման դրսևորումները:

-Հնարավո՞ր է ՌԴ-ում տրամադրությունները փոխվեն Ադրբեջանի օգտին:

-Հնարավոր է: Ռուսական քաղաքական էլիտայի մի մասը փորձում է շահարկել Հայաստան-ԵՄ պայմանագրի ստորագրումը՝ Ադրբեջանի հետ հարաբերություններն ավելի սերտացնելու նպատակով, քանի որ ունի ոչ միայն քաղաքական, այլ նաև տնտեսական շահեր: Այդ շրջանակների համար դառնում է օրհասական ԵԱՏՄ կառույցին Ադրբեջանի ներգրավումը, սակայն նրանք պարզ գիտակցում են, որ իրենց տեսլականի իրականացման միակ խոչընդոտը կարող է հանդիսանալ Հայաստանի Հանրապետությունը, ուստի մեծ ջանքեր են գործադրում՝ եթե ոչ Հայաստանը Միության կազմից հեռացնելու, ապա գոնե Երևանի ձայնը չեզոքացնելու կամ լռեցնելու ուղղությամբ: Դառնում է ավելի քան ակնհայտ, որ ռուսաստանյան քաղաքական էլիտայում առկա է երկփեղկվածություն, որը թերևս այդքան էլ չի դրսևորվում այլ հարցերում՝ միմիայն արտաքին ուժեղ մարտահրավերների ազդեցության ներքո:

Եվրասիական միության կայունության հարցը գործող նախագահի համար կարևորագույն հիմնահարցերից է, ուստի հակահայկական տրամադրվածությամբ հայտարարությունները միանշանակ պաշտոնական արձագանք չեն ստանում զուտ այն պատճառով, որ պաշտոնական Մոսկվան փորձում է նաև հասկացնել իր դաշնակիցներին, որ հետևելու է նրանց պահվածքին մեծագույն խանդով և չի հանդուրժի ոչ մի չհամաձայնեցված քայլ: Պաշտոնական Մոսկվան փորձում է ցույց տալ, թե զերծ է կայսերապետական քաղաքական հայեցակարգից և չի խառնվում իր դաշնակիցների արտաքին հարաբերություններին, սակայն դրան զուգահեռ օգտագործում է որոշ շահագրգիր կողմերի նմանօրինակ պահվածքը՝ հասկացնելու, որ իր համար ոչ նպաստավոր որևէ մի գործընթացի պարագայում կարող է տեր կանգնել իր ազգային շահերին:

Զրուցեց Գոհար Ստեփանյանը