13 տարեկանից պատվաստումը չի նշանակում, որ հենց 13 տարեկանից աղջիկը պետք է սեռական կյանքով ապրի. մասնագետ

NEWSPRESS.am-ն ավելի վաղ անդրադարձել է պապիլոմա վիրուսի դեմ գարդասիլով պատվաստման խնդրին: Արդեն նշել ենք նաև, որ և՛ սոցցանցերում, և՛ մեզ ուղղված ահազանգ կար այն մասին, որ դպրոցներից երեխաներին տանում են համաբուժարաններ՝ պատվաստման նպատակով:

Այդ մասին տեղեկությունները մեզ հետ զրույցում Կրթության և գիտության նախարարությունից հերքել են՝ նշելով.

«Ինչպե՞ս կարող է որևէ մեկը, առանց ծնողին տեղյակ պահելու, երեխային տանել պատվաստման, ես դա առաջին անգամ Ձեզնից եմ լսում, չկա նման բան»:

Այդ օրն Առողջապահության նախարարության հետ կապ հաստատել չէր հաջողվել: Հաջորդ օրն առավոտյան, մեզ, այնուամենայնիվ, հաջողվեց խոսել ՀՀ առողջապահության նախարարի մամուլի քարտուղար Անահիտ Հայթայանի հետ:

Նա կտրականապես հերքեց լուրն այն մասին, թե դպրոցներից կարող են տանել երեխաներին պոլիկլինիկա: Ավելին՝ նրա խոսքով՝ հատկապես գարդասիլի հետ կապված աղմուկից հետո, ոչ մի դպրոց իրեն թույլ չի տա նման քայլի գնալ:

«Երբևէ նման խոսակցություն չի եղել: Ո՛չ միայն գարդասիլով, այլև մյուս բոլոր պատվաստումները երեխաները պետք է ստանան բացառապես պոլիկլինիկայում և միայն ծնողների ներկայությամբ»:

Անահիտ Հայթայանը հավելեց նաև, որ ծնողները կարող են հրաժարվել, բայց հետո պատասխանատվությունն իրենք են կրելու երեխայի առողջական վիճակի համար, երբ նրա մոտ տարիներ անց քաղցկեղ հայտնաբերվի:

Նրան հիշեցրինք, որ նախօրեին նախարար Լևոն Ալթունյանն «Ազատության» ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերում տված հարցազրույցի ժամանակ իրեն ուղղված հարցին, թե «պատրա՞ստ եք ստորագրել մի փաստաթուղթ, որ եթե պատվաստումները կողմնակի ազդեցություն ունենան, ինքը կենթարկվի քրեական պատասխանատվության», նախարարը պատասխանեց. «Ես ոչ մի թուղթ չեմ ստորագրի»:

Անահիտ Հայթայանը վրդովված հարցրեց.

«Բայց ինչպե՞ս կարելի է նախարարին եթերի ժամանակ ասել, որ փաստաթուղթ ստորագրի»:

Դիտարկմանը, թե հարցը վերաբերում էր Առողջապահության նախարարության պատասխանատվությանը, ու նախարարի պատասխանը նշանակում է, որ փաստորեն նախարարությունը չի երաշխավորում անվտանգությունը, Անահիտ Հայթայանը նշեց, որ ամեն դեպքում նախարարին նման հարց ուղղելը սխալ էր:

«Նախարարն ասաց. «եթե աղջիկ ունենայի, անպայման կպատվաստեի», էլ ի՞նչ պատասխան էիք ակնկալում»:

Եվ ընդհանրապես, Անահիտ Հայթայանը հորդորում է չհետևել ընդդիմադիր հայտարարություններին ու կուլ չգնալ սադրանքներին:

«Հիմա բոլորն էլ կարող են տեղից վեր կենալ ու քննադատել մեր աշխատանքը, բայց ի վերջո Առողջապահության նախարարությունն ազգի թշնամին չէ»:

Նկատենք, որ նույն հարցազրույցի ժամանակ նախարարը նաև նշել էր.

«13 տարեկանն ընտրվել է, քանի որ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ երեխաները մինչև 15 տարեկանը սեռական կյանքով են ապրում, դրա համար մինչ այդ նրանց պատվաստումն անհրաժեշտ է»:

Հարցին, թե ի՞նչ ուսումնասիրությունների հիման վրա է նախարարը նման հայտարարություն անում, Անահիտ Հայթայանը պատասխանեց.

«Չէ՛, Դուք նախարարին ճիշտ չեք հասկացել: Նա երկու հարցի միանգամից է պատասխանել: 9-13 տարեկան աղջիկների շրջանում պատվաստման նպատակահարմարությունն այլ կերպ է բացատրվում»:

Անահիտ Հայթայանը մեզ հորդորեց այդ մասին խոսել մասնագետի՝ ՀՀ Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի ղեկավար Գայանե Սահակյանի հետ:

Վերջինս մեզ հետ զրույցում նկատեց, որ այս տարիքն ամրագրված է առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության պաշտոնական դիրքորոշումն արտահայտող փաստաթղթում, որտեղ առաջարկվում է պատվաստումներ իրականացնել 9-13 տարեկանների շրջանում: Իսկ այս տարի որոշումը վերանայվել ու մեկ տարով երկարաձգվել է՝ տարածվելով 9-14 տարեկան երեխաների վրա:

«Այս տարիքի երեխաների օրգանիզմն ավելի արդյունավետ է արձագանքում պատվաստումներին, և զարգանում են պաշտպանողական մեխանիզմները, բարձր մակարդակով ավելի շատ հակամարմիններ են առաջանում: Ու երբ էլ որ լինի՝ 20, թե 26 տարեկանում կամ մեկ այլ տարիքում, աղջիկը սեռական կյանքով ապրի, նրա օրգանիզմն արդեն դրան պատրաստ կլինի, որպեսզի վարակը չզարգանա»:

Գայանե Սահակյանի խոսքով՝ բոլոր պատվաստումներից արդեն մոտ երկու շաբաթ հետո առնվազն 70%-ով իմուն համակարգն ակտիվանում է, և առաջանում են պաշտպանիչ հակամարմիններ: Սակայն առավելագույն պաշտպանությունը մեկ ամիս հետո է լինում: Իսկ որոշ վակցինաների դեպքում՝ մեկ դեղաչափը բավարար չէ, և կարիք է լինում երկրորդ դեղափափը ներարկել՝ առնվազն 6 ամիս միջակայքով:

Առհասարակ, Գայանե Սահակյանը չի կարծում, որ գարդասիլով պատվաստման հետ կապված աղմուկը կապված է երեխաների պատվաստման տարիքի ընտրության հետ: Նրա դիտարկմամբ՝ խնդիրը ճիշտ իրազեկման մեջ է:

«Եթե մենք 13 տարեկանից ենք պատվաստում, ապա չի նշանակում, որ հենց 13 տարեկանից երեխան պետք է սեռական կյանքով ապրի»:

Գայանե Սահակյանն, ինչպես և նախարարը հարցազրույցի ժամանակ, նշում է, որ ուսումնասիրություններ են կատարվել և անցկացվել հարցումներ. պարզվել է, որ 15 տարեկան տղաների շրջանում 28 %-ը գաղտնի սեռական ակտ է ունեցել, իսկ աղջիկների՝ մեկ տոկոսն է սեռական կյանքով ապրել: Սակայն, ըստ Գայանե Սահակյանի, այս դեպքում էական չէ, թե երբ երեխան սեռական հարաբերություններ կունենա: Առանցքային հարցն այն է, թե 9-13 տարեկան աղջիկների օրգանիզմն ինչպես է արձագանքում, և նրանց քանի դեղաչափ է
անհրաժեշտ:

«Եթե պատվաստումը լինի 14 տարեկանում կամ ավելի ուշ, ապա անհրաժեշտ կլինի արդեն ո՛չ թե երկու, այլ երեք դեղաչափ, որպեսզի նույն պաշտպանությունն ապահովի, ինչ որ երկու դեղաչափը՝ 9-13 տարեկանի համար»: