Արարատյան դաշտում 1 մլրդ մ3 տարեկան ջրի գերշահագործում է գնում
Այսօր ՀՀ բնապահպանության նախարար Արծվիկ Մինասյանն ամփոփեց բնապահպանական տարին: Նախարարը նշեց, որ 2017-ին սեպտեմբերի 25-ից դեկտեմբերի 1-ը Արարատի և Արմավիրի մարզերում ջրային ռեսուրսների փաստացի ուսումնասիրություն է կատարվել, ուսումնասիրեվել է 239 ձկնաբուծարանի 584 խորքային հոր: Պարզվել է, որ գործում է միայն 124 ձկնային տնտեսություն, որոնք օգտագործում են տարեկան 660 մլն մ3 ջրաքանակ:
Նշենք, որ Արարատյան դաշտում լուծարվել է 1, կոնսերվացվել է 16 և փականային ռեժիմի է բերվել 150 հորատանցք, խնայվել է տարեկան 159 մլն մ3 ջուր:
Հավելենք նաև, որ Արարատյան դաշտի ստորգետնյա ավազանի վերականգնման համար պետք է օգտագործել միայն 1,1 մլրդ խմ ջուր տարեկան, սակայն 2016-ի ԱՄՆ ՄԶԳ ԳԱՏՕ ծրագրով ուսումնասիրության ընթացքում ապրզվել է, որ գնում է գերշահագործում, և ստորգետնյա ավազանից վերցնում են 12,7 մլրդ խմ տարեկան:
Թեև այս երկու արվա ընթացքում ջրաքանակ է խնայվել, սակայն ստորգետնյա ջրային ռեսուրսների վերականգնում դեռևս չկա, թեև նախարարությունից շեշտում են, որ ջրային հորիզոնները կայունացել են, անգամ որոշ տեղերում բարձացումներ են նկատվում:
Եթե Ձկնաբուծական տնտեսություններն օգտագործում են 660 մլն մ3 ջուր, իսկ ընդհանուր օգտագործումը կազմում է 1,6 մլրդ տարեկան, ապա մոտ 1 մլրդ ջրի խնդիրը դեռևս առկա է և այս պարագայում խոսել կայունացման մասին, թերևս վաղ է, իսկ ստորգետնյա ավազանի վերականգնման մասին խոսելը՝ դեռևս անիմաստ:
Թեև այս 1,6 մլրդ ջուրը ոչ միայն ձկնաբուծարաններն են օգտագործում, նաև կենցաղային նպատակներով է, սակայն թե՛ ձկնաբուծարանների կողմից թույլ տված ջրաքանակի չարաշահումները, թե՛ ապօրինի հորերը և լրացուցիչ ջրառը դեռևս բնապահպանական մեծ խնդիրներ են առաջացնում Արարատյան դաշտում:
Արծվիկ Մինասյանը ևս չի թաքցնում Արարատյան դաշտի արտեզյան ավազանի գերշահագործման փաստը, սակայն նակտում է, որ ապօրինի հորերը 2018-ին ևս կփակեն կամ կլուծարեն, սակայն այս անգամ միջազգային դոնորներին են դիմել:
Ինչպես գիտենք, կառավարությունը 2018-ին ապօրինի հորերի կոնսերվացման համար գումար չունի, և այդ՝ երկրի համար ռազմավարական հարցը դարձյալ մնալու է միջազգային դրամաշնորհների հաշվին:
Նշենք, որ 2000-ականներից հետո, երբ Արարատյան դաշտում ձկնաբուծական տնտեսությունների բում էր գնում, ստորգետնյա ավազանի գերշահագործումը նաև բնապահպանության նախարարության թույլտվությամբ տեղի ունեցավ՝ չափից դուս Ջրային թույլտվություններ տրվեցին ձկնաբուծարաններին: Արդեն 2013-ին դաշտում ծայրահեղ ծանր վիճակ էր, և նկատելի էին անապատացման երևույթներ, որոնք այս տարիներին խորացան: Թեև նախարարությունը փակում էր տիրազուրկ հորերը, սակայն դեռևս ջրի օգտագործման սահմանափակումը չի հասել թույլատրելի ջրաքանակի սահմանին, իսկ կառավարությունը նման խիստ անհրաժեշտ աշխատանքների համար գումար չունի: