Արդյոք Չինաստանը հետաքրքրվա՞ծ է «Մետաքսի ճանապարհով». մեկնաբանում է տնտեսագետը

ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը հուլիսի 7-ին Ուֆայում մասնակցեց ԲՐԻԿՍ, ԵԱՏՄ և Շանհայան համագործակցության կազմակերպության համատեղ գագաթնաժողովին: ԲՐԻԿՍ-ԵԱՏՄ-Շանհայան համագործակցության կազմակերպության փոխգործակցության հիմքում ընկած է ընդհանուր հետաքրքրվածությունը ինտեգրացիոն գործընթացների փոխլրացնող և փոխշահավետ զարգացման սկզբունքի ապահովման հանդեպ: Այս գաղափարի արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ է տարբեր ոլորտներում համատեղ խոշոր ծրագրերի իրականացնել: Ասվածի գործնական օրինակ կարող է դառնալ եվրասիական ինտեգրացիայի և «Մետաքսի ճանապարհի տնտեսական գոտու» նախաձեռնության զուգակցումը, որոնք էլ հեռանկարում կարող են ապահովել խոշոր ենթակառուցվածքային և տրանսպորտային ծրագրերի իրականացում:

Հայաստանի դեպքում այդպիսի ծրագիր կարող է դառնալ Հայաստան-Իրան երկաթուղային ճանապարհի կառուցումը, որը Պարսից ծոցի միջոցով կապահովի ԵԱՏՄ երկրների ելքը դեպի Հնդկական օվկիանոս: Արդեն պատրաստ է տեխնիկական-տնտեսական հիմնավորումը, և ծրագիրը բաց է պետական-մասնավոր գործընկերության համար:

«Անդրադարձ» մամուլի ակումբում լրագրողների հետ հանդիպմանը Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ամբիոնի վարիչ, տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ Գրիգոր Նազարյանն ասաց, որ համագործակցության առաքելությունը բազմավեկտոր է, դրանով էլ տարբերվում է մյուս միջազգային ինտեգրացիոն կազմակերպություններից: Նազարյանը նշեց, որ այս կազմակերպությունն իր մեջ ներառում է տարբեր ոլորտներ՝ անվտանգության, ռազմական, մշակութային և այլն: «Սա ի սկզբանե ստեղծված է որպես հակակշիռ ՆԱՏՕ-ի կամ ԱՄՆ-ի գերիշխող դիրքի, եվրասիական տարածաշրջանի տեղի ու դերի կողմնորոշման նպատակով»,- խոսելով կազմակերպության մասին՝ ասաց տնտեսագետը:

Ըստ բանախոսի՝ ՈՒՖԱԻ-ի գագաթնաժողովում առաջադրված հիմնական խնդիրը «Մետաքսի ճանապարհի տնտեսական գոտու» ստեղծումն է:

«Մեր աշխարհաքաղաքական վիճակն այնպիսին է, որ, կամա թե ակամա, մենք պետք է լինենք մեր խաչմերուկի տերը: Իրան-Հայաստան երկաթուղու մասին բավական երկար խոսվել է, հաշվարկվել է, և այստեղ է, որ համագործակցության շրջանակում ՇՀԿ-ն ներդրումների նոր հարթակ է հանդիսանում: Ես կարծում եմ, որ Չինաստանը բավական մեծ հետաքրքրություն կարող է հանդես բերել հենց «Մետաքսի ճանապարհի» կառուցման առումով»:

Տնտեսագետը կարծում է, որ այս ուղղությամբ է հենց պետք աշխատանքներ տանել, և պատահական չէ, որ դեռևս մարտին Չինաստանում քննարկվեց Իրան-Հայաստան երկաթուղու կառուցման խնդիրը:

Չպետք է մոռանալ, որ Չինաստանն այսօր պատրաստ է 500 մլրդ-ից ավելի ներդրում կատարել և ոլորտներ է փնտրում:

«Հայաստանը ոչ թե անդամակցել է ՇՀԿ-ին, այլ այս կազմակերպությունն ունի երեք կարգավիճակ՝ անդամ երկրներ, դիտորդ երկրներ, երկխոսության անդամ երկրներ: Հայաստանը դարձել է երկխոսության անդամ երկիր: Սա նշանակում է, որ մեր երկիրը որոշումների կայացմանը չի կարող մասնակցել, բայց կարող է օգտվել այդ որոշումներից: Սա փոխշահավետ և իրավահավասար համագործակցություն է: Այսինքն՝ հերթական հնարավորությունն է Հայաստանի համար»,- նշեց բանախոսը: Հարցին, թե այս կազմակերպության հետ համագործակցությունը արդյոք խնդիր չի՞ առաջացնի Հայաստան-Արևմուտք հարաբերությունների համար, տնտեսագետը հակիրճ պատասխանեց. «Կարծում եմ՝ ոչ»:

Նշենք, որ Շանհայի համագործակցության կազմակերպության անդամներ են Ռուսաստանը, Չինաստանը, Ղազախստանը, Տաջիկստանը, Ուզբեկստանը: Դիտորդի կարգավիճակ ունեն Մոնղոլիան, Հնդկաստանը, Իրանը, Պակիստանն ու Աֆղանստանը: