Ջրի բերած, ջրի տարած․ ՋրՊետԿոմ-ն ամփոփել է տարին… վարչապետի շուքին տակ
Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեն վարչապետ Կարեն Կարապետյանին է ներկայացրել 2017թ. ոլորտի հաշվետվությունը։ Կոմիտեի նախագահ Արսեն Հարությունյանը զեկուցել է, որ 2017-ին 2016-ի համեմատ ոռոգվող հողատարածքներն ավելացել են 8 հազար 930 հեկտարով կամ աճը կազմել է 9,2 տոկոս՝ հասնելով 97 հազար 470 հեկտարի:
Սակայն, միևնույն ժամանակ նշել է, որ վերջին հարյուրամյակում ջրի սակավության առումով վատագույն տարիներից էր, իսկ թե ինչպես է պատահել, որ այդ հարյուրամյակի վատագույն տարում ոռոգվող հողատարածքներն ավելանան մոտ 9 հազար հա-ով՝ անհասկանալի է։
Բացի այդ, նույն 2017-ին ապահովվել է ջրամատակարարման 28 տոկոսի աճ։
Դարձյալ աճ, եթե ջուրը պակաս էր, սեփականատերերն անգամ ոռոգվող հողատարածքները չէին կարողանում, ըստ ամենայնի, ոռոգել, որի վերաբերյալ տեղեկությունները 2017-ին մամուլում անընդհատ էին, այդ ովքե՞ր են կարողացել ոռոգման համակարգից մեծ քանակությամբ ջուրը «պոկել», որն ի դեպ գյուղաբնակներին չէր հաջողվում։
Ի դեպ, 2018-ին խնդիր է դրվել Հանրապետության ոռոգելի հողատարածքների թիվը հասցնել 110 հազար հեկտարի: Սա ամբողջովին հետաքրքրություն է։
Ասում են՝ քննարկմանը մեկ խելոք մարդ կար և դա վարչապետն էր.
«Մենք գյուղատնտեսություն չենք զարգացնելու, եթե ՋՕԸ-երի համակարգում ռեֆորմ չանենք»:
Նշենք, որ 2000-ականներից ոռոգման համակարգում գործող ՋՕԸ-երն այդպես էլ չեն կարողանում լիարժեք իրականացնել ոռոգումը, նախ ՋՕԸ-երում արհեստավարժ աշխատակիցների պակաս կա, նաև ՋՕԸ-երը հնարավորինս «փող են քամում» ջրից։ Եթե ուսումնասիրություն լինի ՋՕԸ-երի ղեկավարների նշանակումից առաջ և հետո նրանց հաշիվներում, ապա տարբերությունն ավելի քան ակնհայտ է. այս տարիներին ՋՕԸ-երի ղեկավարները և՛ սեփականություններ են ձեռք բերել, և՛ հաշիվներն են համալրել, և՛ կարողացել են օգտվել ջրի բարիքներից։
Չմոռանանք, որ տարիներ առաջ, երբ 4 ՋՕԸ ստուգվեց, խախտումները հասնում էին միլիոնների, և ոչ ոք չպատժվեց, միայն ղեկավարներին փոխեցին, երևի նպատակը ղեկավարներ փոխելն էր, ոչ թե համակարգը մաքրելը։
Ի վերջո, որոշվել է պոմպակայանները հանձնել մասնավոր կառավարման, անգամ մասնավոր կառավարողներ են հայտնվել, դեռ վաղ է ասել՝ դրակա՞ն կլինի, թե՞ բացասական, սակայն այն, ինչ տեղի ունեցավ կիսամասնավոր-կիսապետական ՋՕԸ-եր ստեղծելուց հետո, հույս չի տալիս ենթադրելու, որ ոռոգման ոլորտում վիճակը կբարելավվի պոմպակայանները մասնավորին հանձնելուց։
Կարող ենք հավելել, որ ոռոգումը տարերայնորեն է տեղի ունենում, կառավարումն ըստ ամենայնի չէ, յուրաքանչյուր հողօգտագործող պայքարում է իր հողակտորը ոռոգելու համար՝ ամեն Աստծո օր։
Նաև ջրային կառավարման համակարգում իրականացվելու է շուրջ 25 մլրդ դրամի ծրագրեր: Նման ծրագրեր և նման գումարներ ոլորտում ներդրվել են նաև նախորդ տարիներին, իսկ դրանից ոլորտում շատ բան չի փոխվել։ Երաշտ կա, թե ոչ, ոռոգելը խնդիր է գյուղական համայնքներում։