Ո՞ւմ է պետք Հայաստանի շրջափակումը
1990-ականներից հետո, երբ ինքնաբերաբար փակվեց հայ-ադրբեջանական սահմանը, 1993-ին փակվեց նաև Թուրքիայի հետ Հայաստանի սահմանը. թուրքերի կողմից ի նշան Ադրբեջան-եղբայրների համերաշխության փակվեց:
Հայկական կողմից մշտապես հնչում է, որ սահմանը փակ է, քանի որ Թուրքիան և Ադրբեջանը փակել են այն, և սա իրոք ճշմարտություն է: Ադրբեջանի հետ մենք կոնկրետ սահմանային և տարածքային հարցեր ունենք, իսկ Թուրքիայի հետ կլինի ինչ-որ ժամանակ. այսկերպ Թուրքիան նաև իրեն է պաշտպանում հետագայից:
Սահմանների փակ լինելը, սակայն, նաև ՀՀ իշխանություններին է ձեռնտու. կարող են տնտեսությունը, մամուլը, ազատ խոսքը, գները, կրթական համակարգը, դեմոկրատիան, անգամ ընդդիությունը պահել հսկողության տակ:
Հայաստանի և Թուրքիայի շահերն այս առումով համընկնում են. Թուրքիան իր նպատակներն ունի, Հայաստանը՝ իր:
Հայաստանում առևտուրը չի զարգանում, որովհետև ներկրումների վրա ծանր հարկեր են դրված, անհատը չի կարող մեկից ավելի ինչ-որ ապրանք ներկրել, մեկ-երկու կիլոգրամից ավելի մթերք ներկրել: Այս բոլորը մեր երկիր է ներկրվում իշխանության ծառաների կամ կամակատարների կողմից, իսկ առևտրի զարգացման դեպքում՝ երկիրը զարգացում կապրի, իսկ դա ոչ ոքի պետք չէ, որքան էլ զարմանալի է:
Եվ քանի որ նման փակ շրջապտույտից ելք չկա, մարդիկ ապրել չեն կարողանում այն ողորմելի աշխատավարձով, որ իշխանություններն են որոշել, տեղի է ունենում պասիվ դժգոհություն՝ արտագաղթ: ՀՀ-ից անկախությունից հետո շուրջ 1,5 մլն մարդ է դուրս եկել՝ ունևոր, թե չունևոր, պատճառը ճահիճն է, անարդարությունը, տնտեսական անշարժությունը և դեմոկրատիայի իսպառ բացակայությունը:
Հանրության շրջանում դեռևս մարմրում են խորհրդային կարգերն ու լոզունգները, ինչքան էլ փորձենք հրաժարվել դրանից, անհնար է. այն դեռևս նստվածք է տվել Խորհրդային միության ժամանակ ծնված-դաստիարակվածների մեջ: Պարզապես իշխանությունները գտել են ժողովրդի թույլ տեղը, և արդեն շուրջ 2 տասնամյակից ավելի որևէ դրական տեղաշարժ չկա՝ ո՛չ նախագահներն են փոխվում, ո՛չ համակարգը, ո՛չ առաջընթաց կա, ո՛չ էլ շարժում:
Հայաստանը վերածվել է մի մեծ ճահճի…