Կյանքը՝ Իրանի սահմանին

Ագարակը: Փոքր քաղաք է Հայաստանի Սյունիքի մարզի հարավարևմտյան մասում, ծովի մակերևույթից 650 մ բարձրության վրա։ Գտնվում է Իրանի հետ սահմանից 2-3 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ Արաքս գետի ձախ ափին։

Մշտական բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 4300 մարդ, որի գերակշռող մեծամասնությունն աշխատում է «Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲԸ-ում։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1949 թ.՝ որպես բանվորական ավան։

Ագարակի հիմնադրումը կապված է այս տարածքում օգտակար հանածոների հայտնաբերման և մշակման հետ։

Ագարակը Սյունիքի մարզի և Հայաստանի ամենահարավային քաղաքն է, որը երեք կողմից շրջապատված է բարձրաբերձ լեռներով, իսկ մի կողմում սահմանային Արաքս գետն է։

Ագարակ քաղաքը միաժամանակ սահմանակից է երկու պետական միավորների՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը և Նախիջևանին։

Ագարակով են անցնում Հայաստան Իրան միջպետական ճանապարհը և էլէկտրահաղորդման բարձրավոլտ գծերը, Երևան-Նախիջան-Բաքու ներկայումս չգործող երկաթգիծը և ավտոճանապարհը։

Ագարակի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը հայտնի է 1853 թվականից։ 1857-1913 թվականներին շահագործվել է ընդմիջումներով։ Հետախուզվել է 1930 թվականից, շահագործվել 1963 թվականից՝ բաց եղանակով։ Միջինից բարձր ջերմաստիճանի ջրաջերմային հանքավայր է։ Երկրաբանական կառուցվածքում մասնակցում են Մեղրու պլուտոնի տարբեր հասակի ներժայթուքներ։

Հանքանյութը կազմված է հիմնականում պիրիտ, խալկոպիրիտ, մոլիբդենիտ միներալներից, որոնք առաջացնում են մանր, նոսր ցան՝ հանքայնացած քվարցայիներակիկների զուգակցությամբ։ Ստացվում են մոլիբդենային և պղնձային խտանյութեր։

Հանքանյութը հարստացվում է Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի հարստացուցիչ ֆաբրիկայում։ Արդյունաբերական նշանակություն ունեն պղինձը և մոլիբդենը։

Թեև կոմբինատն աշխատում է, սակայն Ագարակում աշխատատեղերի հարցը բավականին լուրջ է, չկան այնպիսի գործարաններ, որոնք աշխատատեղերով կապահովվեն քաղաքի բնակչությանը․ հենց Ագարակի պղնձամոլիբդենային գործարանում աշխատավարձը շատ ցածր․ 80 հազար դրամից սկսած։

Շուրջ մեկ տարի է` Ագարակ համայնքում բացվել է պարսկերենի խմբակ, որտեղ հաճախում են թե՛ դպրոցականները, թե՛ չափահասները։ Պարսկերենի դասագրքերը կենտրոնին է նվիրել Հայաստանի Հանրապետությունում Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպանատանը կից մշակույթի կենտրոնը։

Ագարակում մեծ հույսեր են կապում Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու աշխատանքների հետ, հույս ունեն, որ ինչ-որ ժամանակ այն զգալի թվով ագարակցիների աշխատատեղերով կապահովի։

Ագարակից թեև արտագաղթը մեծ չէ, սակայն այն նկատելի է՝ հատկապես աշխատատեղերի բացակայության պատճառով։

Ագարակի բնակիչներից մեկը նշեց, որ Ագարակում ամեն ինչը՝ լինի հագուստ, սնունդ, թանկ է․ «Հագուստ է եղել Երևանում 6 հազար եմ տեսել, սակայն Ագարակում 12 հազար դրամ է, ապրանքը չափազանց թանկ է, քանի որ Երևանից են բերում»։