Գուսան Շերամի կոկորդն ու նիզակով խոցված կնոջ կմախքը․ Երևանի ամենասարսափելի թանգարանը (ֆոտո)

Ուղղանկյունաձև սրահ, որի աջ ու ձախ մասերում ցուցադրվում են ֆորմալինի լուծույթում պահվող ուղեղներ, նորածին երեխաների մարմիններ, հասուն մարդկանց մարմնի մասեր ու սրտեր։ Առաջին հայացքից այս տարածքը թողնում է շատ դաժան տպավորություն, սակայն ներս մտնելով ու ցուցանմուշները նայելով՝ հասկանում ես, որ հայտնվել ես Երևանի ամենահետաքրքիր թանգարաններից մեկում՝ Երևանի բժշկական համալսարանի անատոմիայի թանգարանում։

Թանգարանը բացվել է բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահան Արծրունու ջանքերով, որն էլ հիմա կոչվում է նրա անունով։ Ցուցանմուշների մեջ է նաև Վահան Արծրունու ուղեղն ու սիրտը։

NEWSPRESS.am-ի հետ զրույցում դոցենտ Անահիտ Զարգարյանը խոսեց թանգարանի ու այնտեղ պահվող ցուցանմուշների մասին։

«Այստեղ ցուցադրվում են ֆորմալինի լուծույթի մեջ պահվող մարմնի մասեր, զարգացման ու ուղեղի արատներ ունեցող երեխաներ։ Այս ցուցանմուշները շատ հին են ու ամենակարևորն այն է, որ բոլոր ցուցանմուշները Հայաստանից են։ Շատ ժամանակ մեզ հարցնում են, թե ով ու ինչպես է վերցրել այս մարդկանց մարմնի մասերը, կամ ինչպես է թանգարանն առաջարկություն արել ու ինչպես են համաձայնվել հարազատները։ Պետք է նշեմ, որ սրանք տեղի են ունեցել մարդկանց հարազատների հետ ներքին համաձայնությամբ»։

Ա․ Զարգարյանը խոսեց մի քանի ցուցանմուշների մասին, որոնք ամենաարժեքավորներն են։

«Քչերը գիտեն, բայց այստեղ է պահվում գուսան Շերամի կոկորդը, որն ամենաարժեքավորն է մեզ համար։ Այստեղ են պահվում նաև պրոֆեսոր Արծրունու սիրտն ու կոկորդը։ Սա պատահականություն չէ, քանի որ նա այս թանգարանի հիմնադիրն էր։ Այստեղ պահվող ամենահետաքրքիր ցուցանմուշներից կմախքն է, որը հայտնաբերել են Սևանի ավազանում պեղումներ իրականացնելիս։ Կմախքը պատկանում է հասուն կնոջ, որի կոնքային մասում կա վնասվածք, որն ամենայն հավանականությամբ առաջացել է նիզակի կամ նետի խոցման հետևանքով։ Ու նախնական վարկածով՝ նա մահացել է հենց այդ վիրավորումից։ Փորձագետների հետազոտությունների համաձայն՝ այն պատկանում է միջնադարյան շրջանի։ Հետաքրքիր պատմություն ունի նաև ցուցադրվող մեկ այլ կմախք։

Ասում են, որ այս մարդն ապրել է 50-60-ական թվականներին ներկայիս «Կինոռոսիայի» տարածքում։ Նա վաճառել է արևածաղիկ ու եթե ուշադիր տեսնում եք նրա կմախքը, ապա կնկատեք, որ նա ունեցել է կմախքի զարգացման արատ։ Այստեղ ցուցադրվում են նաև բժշկական գիտությունների դոկտորների սրտեր ու ուղեղներ»։

Դոցենտ Զարգարյանը հավելեց նաև, որ միշտ հետևում են ցուցանմուշներին ու իրականացնում են նաև գիտահետազոտական աշխատանքներ։ Հավելենք նաև, որ մեզ հետ զրույցում համալսարանի ուսանողներից շատերն ընդգծեցին, որ սկզբում վախենում էին այդ սենյակից, սակայն ժամանակի ընթացքում ընտելացան ու հիմա անատոմիայի հետ կապված ուսումնասիրությունների մեծ մասն անցկացնում են հենց այդ թանգարանում։