Հայաստանը՝ Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև
Ռուսաստանի հետաքրքրությունը Հարավային Կովկասի նկատմամբ հարյուրամյակների պատմություն ունի, ինչքան էլ եվրոպական երկրները կամ ԱՄՆ-ն ցանկանան եղանակ ստեղծել փոքրիկ երկրում` բախվում են ռուսական շահերին:
Արևմուտքը հրաշալի հասկանում է, որ Հայաստանը մեծամասամբ ռուսական ազդեցության տակ է. նախ Խորհրդային միությունը, ապա անկախության շրջանում հենց միայն ռուսական զորքի ներկայությունը հայ-թուրքական սահմանին ավելի պերճախոս է:
Բացի այդ, Ռուսաստանին միշտ էլ պետք է եղել հանգիստ և ապահով տարածք` դեպի արևելք և դեպի ասիական երկրներ առաջշարժման համար: Որևէ պարագայում ՌԴ-ն հայկական պետության վրա ազդեցությունը որևէ այլ երկրի չի զիջի:
Արևմուտքը հասկանում է, որ ռուսական զորքը կանգնած է հայ-թուրքական սահմանին և մեծ է ռուսական ազդեցությունը ու փորձում է տարբեր համագործակցությունների, ֆինանսների, երբեմն ինտրիգների միջոցով ոտքի տեղ ունենա Հայաստանում:
Ռուսաստանն ինտրիգի կարիք չունի այն պարզ պատճառով, որ ինչքան էլ Հայաստանը ցանկանա անկախ լինել, ի վերջո ռուսական ազդեցության գոտի է:
Իսկ ի՞նչ տեղի ունենում այս օրերին. այն, որ հայտարարվում են մաքուր հայկական ուժեր, ցանկալի, սակայն ոչ ռեալ իրականություն է: Ակնհայտ է, որ Կարեն Կարապետյանի կամ մեկ այլ ռուսական կողմնորոշում ունեցողի տեսքով ՌԴ-ն իր քաղաքականությունն է կառուցելու Հայաստանում, իսկ այդ դեպքում ո՞վ է ներկայացնում Արևմուտքը. հրապարակում միայն Նիկոլ Փաշինյանն է:
Իհարկե, նա ժողովրդական ալիքի վրա բարձրացավ, ինչպես ժամանակին բարձրացավ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, սակայն մի քանի տարբերությամբ: Նշենք մեկը՝ Հովհաննիսյանը զգուշացավ, իսկ Նիկոլը` ոչ: Դա նաև նշանակում է, որ Արևմուտքը Հովհաննիսյանի վրա այնքան էլ վստահ չէր, և այս պահին Նիկոլն Արևմուտքի համար ռեալ իրականություն է:
Կան ուժեր, որ հենց ՀՀ-ում են կանգնած Նիկոլի հետևում` Արևմուտք նայող գործիչներ` թաքուն և ակնհայտ, մարդիկ, ովքեր չեն ցանկանում դուրս գալ ջրի երես և թիկունքից են գործում` շարժելով իրենց թեկնածուին, իսկ ՌԴ-ի պարագայում իրավիճակն ավելի պարզ է` դեպի ՌԴ:
Այնպես որ՝ խոսքե՜ր, խոսքե՜ր, սակայն ներկա պահին Հայաստանում գնում է Արևմուտք-ՌԴ ազդեցության գոտիների բաժանում, և ո՞վ կհաղթի:
Ակնհայտ է, որ այս պահին Արևմուտքի թեկնածուն է ձիու վրա` հեղափոխությամբ: Իհարկե, հետո կվերլուծեն` ավելի սթափ, դա հեղափոխություն է, փոփոխություն է, բեկում էր, թե՞ մեկ այլ բառով կարելի է բնորոշել. իրավիճակը դեռևս ընթացքի մեջ է:
Միշտ էլ ՀՀ-ն Ռուսաստանից մեծ բարիքներ չի տեսել, երբ պետք է եղել` օգնել է, երբ պետք չի եղել՝ ՌԴ-ին ոտնատակ է տվել, իսկ Արևմուտքը միշտ էլ տանուլ է տվել ՀՀ-ին, քանի որ Արևմուտքի երկրներն ավելի բազմասպեկտ են, և պահանջները՝ զանազան:
Ինչպես ժամանակին անգլիական նավերը չբարձրացան Հայաստանի լեռները, այնպես էլ այսօր` ամեն պահի կարող են չբարձրանալ` ելնելով տարածաշրջանի բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակից, իսկ ՌԴ-ի պարագայում միանշանակ է, որ ՀՀ-ն ՌԴ-ին պետք է` մի օր շատ է պետք, մի օր քիչ. սակայն այդ մեկ օրվա համար էլ ՌԴ-ն իր քաղաքականությունը Հայաստանում չի թուլացնի` խաղասեղանին Անդրկովկասն է, Առաջավոր Ասիան, Մերձավոր Արևելքը: