Հայկական խաղաղ անհնազանդության առանձնահատկությունները
1988թ.-ից հետո՝ յուրաքանչյուր տասը տարին մեկ անգամ, Հայաստանը ցնցվում է: Միջանկյալ ցնցումներ նույնպես լինում են, սակայն հիմնականում 10 տարին մեկ անգամ է ուժգին ցնցում գրանցվել: Ըստ այդմ՝ կարող ենք կանխատեսել, որ ով էլ լինի 2018-ին երկրի ղեկին, զգուշանա. այս անգամ թերացումների համար պատասխանը դժվար թե խաղաղ լինի. տասնամյակների փորձը կա:
Երբ 1988-ին բնապահպանական, այնուհետև Արցախի վերամիավորման պահանջով Երևանում և Արցախում սկսեցին զանգվածային հանրահավաքներ, դրանք ևս խաղաղ բնույթ էին կրում: Մարդիկ պարզապես հավաքվում էին, պահանջներ ներկայացնում ու գնում տուն. անգամ ասում էին՝ այդ օրերին հանցագործներն են գործադուլ անում և, ինչպես ասում են` որևէ մեկի քթից արյուն չեկավ:
Ահա՝ 1998-ին իշխանությանը հրաժեշտ տվեց Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, ում այդքան սիրով ու մեծարանքով ժողովուրդը բերել էր իշխանության, և ով 1996-ի առաջին ընտրությունների կեղծարարը եղավ` Վանո Սիրադեղյանի և Վազգեն Սարգսյանի հորդորով չշնորհավորեց ընտրված Վազգեն Մանուկյանին, սակայն 1998թ.-ի հրաժարականը չուշացավ:
Այն ժամանակ այդ իրադարձությունը ևս քիչ անսպասելի չէր, ինչպես այժմ՝ Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը:
Արդեն 2008թ.-ի ընդվզումն ավելի ուժգին էր, և իշխանությունները, երևի թե առաջին անգամ՝ վախեցան: 10 անմեղ մարդ սպանվեց Երևանի կենտրոնում, որի մեղքը Սերժ Սարգսյանի թիմը փորձում էր բարդել միայն Ռոբերտ Քոչարյանի վրա, սակայն, ինչպես ասում են՝ շիլան միասին էին եփել:
Ո՞րն է տարբերությունը 2008թ.-ի և 2018թ.-ի խաղաղ ցույցերի միջև: Նախ՝ այն ժամանակ միայն ընդդիմադիր գործիչները և նրանց համակիրներն էին դժգոհում և հանրահավաքներ անում. այն ժամանակ ժողովուրդն այսքան միահամուռ չէր, թեև Նիկոլ Փաշինյանն այն ժամանակ ևս ընդդիմության ոչ վերջին շարքերում էր, սակայն անցավ ևս 10 տարի, և մարդիկ ուղղակիորեն կանգնեցին փողոցներում` ինչպես նախկինում. խաղաղ և պահանջատեր:
Գուցե այս որակնե՞րն են՝ տոկունություն և համառություն՝ հայ ժողովրդին հնարավորություն տվել ապրել մի բարձավանդակում, որը շրջապատված է մեծ ու փոքր, ծպտյալ ու ակնհայտ թշնամիներով:
Երբ Նիկոլ Փաշինյանը սկսեց իր քայլը, այն ոչ լուրջ էր ընկալվում, ոչ էլ լրջանալու միտումներ ուներ, սակայն եկավ մի պահ, երբ ոտքի կանգնեց ժողովուրդը, ուղղակի կանգնեց բառիս ամենաիսկական իմաստով` բոլորը մեկ մարդու նման: Գուցե մի մասը չհասավ փողոց, սական հոգով փողոցներում էր, մարդկանց կողքին:
Դա Նիկոլ Փաշինյանի ձեռքբերումն է, թե ՀՀԿ-ին մերժելու՝ ժողովրդի բուռն ցանկությունը՝ դժվար է այս պահին հստակ ասել, սակայն, ինչպես ասում են՝ Նիկոլը սկսեց շարժումը, և չի բացառվում, որ նա ևս չէր պատկերացնում, որ կրակը խարույկ է դառնալու, սակայն` եղավ:
Մեկ անգամ ժողովուրդը 1988թ.-ին էր ողողել փողոցները, հաջորդը` 2018թ.-ին, և սա է առանձնահատկությունը` խաղաղ ժողովուրդը: Ուղղակի Նիկոլը ճիշտ տեղում էր և ճիշտ ժամանակ, կային իհարկե այլ գործոններ, որոնք քննարկելն այս պահին նպատակահարմար չէ: Փաստն այն է, որ Նիկոլը եկավ, մարդիկ կանգնեցին, Նիկոլը կանգնեց ավելի վերև:
Սպասենք 10 տարվա անհանզանդության հանգուցալուծմանը:
Ժամանակը ցույց տվեց, որ նման ընդվզումը անուն ունի` 10 տարին մեկ անգամ կրկնվող երևանյան պարբերական առողջացում: