Խայտառակություն, որ տարիներ շարունակ ծառացած է մեր բանակի ու զինվորների գլխավերևում

Բանակում խնդիրները շատ են: Դրանք միշտ քննարկվում են, ձեռքից ձեռք փոխանցվում, սակայն այդ խնդիրները ջրի երես դուրս եկան ու հանրությանը տեսանելի դարձան Ապրիլյան պատերազմից հետո։ Այդ ժամանակ պարզ դարձավ, որ դիզվառելիքը եղել է քիչ, զենքերն ու զինտեխնիկայի մեծ մասն էլ՝ անցած դարի 80-ականների։

Այս խնդիրների հետ մեկտեղ վերջին շրջանում ակտիվորեն սկսեց քննարկվել բանակում զինվորներին տրվող հիգիենայի պարագաների ու հագուստի հարցը։ Խոսակցույթունները շատ են, քննարկումներն ու վերլուծությունները՝ նույնպես, սակայն այն, ինչ տեսնում ես, զգում, դա է իրականությունը։

Ես ծառայել եմ 2012-2014 թվականներին՝ Արցախի պաշտպանության բանակում։ Վստահաբար կարող եմ նշել, որ մեր ծառայության տարիներին անտանելի էր օգտագործել բանակի տված սափրվելու փրփուրը, ածելիները, առավել ևս՝ ներքնազգեստը։ Ու տրամաբանորեն այդ ամենի բացակայությունը պիտի լրացնեին զինվորների ծնողները։

Բանակի տրամադրած ածելին չէր սափրում, իսկ սափրվելու համար նախատեսված փրփուրն այնքան անորակ էր, որ օգտագործում էինք միայն ննջարանների հատակը փայլեցնելու համար։ Ներքնազգեստի մասին շատ բան կարելի է ասել, սակայն ելնելով էթիկայի կանոններից՝ պետք է սահմանափակվել ու նշել, որ մեղմ ասած՝ այդ հագուստը հագնելն անհնար էր։ Բանակի տրամադրած ներքնազգեստը զինվորներն օգտագործում էին զինվորական կոշիկները մաքրելու համար։ Ատամի մածուկն էլ բոլորն օգտագործել են միայն մեկ անգամ, համտեսել «անմարդկային» համը, ապա շպրտել զինվորական դարակի խորքերը։

Սրանք այն խնդիրներն են, որոնք տարիներ շարունակ ծառացած են բանակի առաջ, սակայն մեզ համար իբր անհայտ պատճառներով՝ չեն լուծվում այս հարցերը։ Փաստացի, անհրաժեշտ իրերը կան, սակայն այդ իրերը ներմուծված են «թաթար-մոնղոլական» երկրներից և երևի թե այդ երկրներում այդ ապրանքն արտադրվում է միայն Հայաստանին վաճառելու համար։

Ու տարիներ հետո ես միայն մտածում, որ այդ անորակ ապրանքը գումար է, որը մնում է գետնին ընկած։ Թերևս շատերի համար անհայտ է, թե կոնկրետ ինչ գումար է հատկացվում այդ ամենը գնելու համար, սակայն փաստացի՝ գնվում է «դարի ամենաանորակ» ապրանքը, որն օգտագործելն անհնար է։ Սա այն հարցն է, որն առաջանայինն է բանակի համար։ Զինվորի ծնողը չպետք է հոգա իր որդու հիգիենիկ պարագաների հարցերը, իսկ ժողովրդական խոսքն այս համատեքստում տեղին է․ «Տան մասին պատկերացում կազմում են զուգարան մտնելուց հետո»։

Ա.Զ.