Քրեական Հայաստան. 2018-ին հանցավորության աճը մտահոգիչ կարելի է համարել
ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայությունը հրապարակել է թվեր այն մասին, թե քանի իրավախախտում է կատարվել հանրապետությունում անցյալ տարի։
Ըստ այդմ, 2018թ. արձանագրվել է 22551 իրավախախտում։ Համեմատության համար նշենք, որ դա մոտ 2300-ով ավելի շատ է, քան 2017 թվականին արձանագրված իրավախախտումները։ Ընդ որում, միջին ծանրության հանցագործություններն ավելացել են 1557-ով, ծանր հանցագործությունները՝ 914-ով իսկ հատկապես ծանրերը՝ 60-ով։ Սրան ավելացրած՝ ավելի քան 300-ով ավելացել են ճանապարհային երթևեկության և տրանսպորտի շահագործման կանոնների խախտումների հետ կապված դեպքերը, համապատասխանաբար էլ՝ մահվան ելքով դեպքերն ավելացել են 44-ով։
Մասնագետները հակված են կարծելու, որ հանցավորության աճը Հանրապետությունում պայմանավորված է հատկապես հետհեղափոխական առաջին շրջանին հատուկ իրողություններով, երբ մարդկանց պարզապես կարող է թվալ, որ հեղափոխությունը կամ իշխանափոխությունն իր հետ բերում է ամենաթողություն և հանրային կեցության արդեն ձևավորված կանոնների և ավանդույթների, նաև կաղապարների ոչնչացում։
Եթե նույնիսկ դիմենք քրեագիտության պատմությանը, ապա բոլոր երկրներում էլ, որտեղ եղել են նման իշխանափոխություններ, ինչպես Հայաստանում անցյալ տարվա ապրիլ-մայիս ամիսներին, հանցավորության աճ դիտվել է, հատկապես երբ նաև համաներում է հայտարարվել։
Նույն երևույթը կարելի է համեմատել սկսած Ռուսական հեղափոխության ժամանակներից, երբ նախ համաներում հայտարարվեցին և բացվեցին ցարական բանտերը, ապա արդեն հանցավորության դեմ պայքարի համար ստիպված եղան «կարմիր իշխանությունները» դիմել նույնիսկ «կարմիր տեռորի» մեթոդիկային։
Իհարկե, Հայաստանում «թավշյա տեռոր» դժվար թե լինի, ամեն դեպքում և′ ժամանակներն են այլ, և′ պատմական, քաղաքական հանգամանքները, և′ առհասարակ աշխարհն ուրիշ է, սակայն մարդկային մտածողությունը, փաստորեն, մնացել է նույնը, և կապ չունի՝ հեղափոխական շարժումը ցարի դեմ է ուղղված, թե հանրապետականների. հաղթանակից հետո նույն ամենաթողության զգացողությունն է առաջանում, ինչը տվյալ հաղթանակի գործում ունեցած դերակատարության և սեփական մասնաբաժինն ստանալու ակնկալիքով էլ կարելի է պայմանավորել։
Խուլիգանությունների, պետգույքի հափշտակության դեպքերի, խարդախությունների, յուրացման դեպքերի, տարատեսակ գողությունների, կաշառակերության և այլ հանցատեսակների աննախադեպ աճի պայմաններում միակ մխիթարանքն այն է, որ նվազել են սպանությունները և թմրանյութերի հետ կապված հանցագործությունները։
Ամեն դեպքում, քրեական պատկերն առավել քան մտահոգիչ է մոտ երեք միլիոնանոց փոքրիկ Հայաստանի համար։