Հուշում Փաշինյանին՝ Քաջ Նազարը կառավարության ավելի լավ ծրագիր է ներկայացրել
Հայաստանում քաղաքական իշխանափոխությունից հետո երկրի ղեկին հայտնված Նիկոլ Փաշինյանը շուտով ԱԺ կներկայացնի իր կառավարության ծրագիրը, որը թվով արդեն երկրորդն է։
Հիշեցնենք, որ առաջին ծրագիրը ներկայացվեց այն ժամանակ, երբ հասարակության մոտ դեռևս հեղափոխական էյֆորիկ ապրումների պիկն էր և քաղաքագիտական տերմինաբանությամբ՝ փոքրամասնության կառավարության ղեկավար դարձած Փաշինյանը ներկայացրեց իր «բարի մտադրությունների ամփոփագիրը», որի մասին հանրապետականները դիպուկ կերպով ասել էին, թե եթե նույնիսկ սպիտակ թուղթ էլ ներկայացնի, քվեարկելու են և տեսնեն՝ ինչպես է կյանքում դրանք իրագործում։
Անցնող ամիսներին այդ «բարի մտադրությունների» ամփոփագիրն այդպես էլ մնաց իր ժանրին հատուկ կաղապարի մեջ և իրական կյանքում շարքային հայաստանցու վրա ունեցավ այնքան ազդեցություն, որքան Լուսնի հակառակ կողմում չինացիների կողմից ցանված բամբակի սերմերի ծիլ տալը և ապա՝ դրանց ոչնչանալը։ Այլ կերպ ասած՝ ոչ մի ազդեցություն էլ չունեցավ։
Ավելին՝ այն մտահոգությունները, որոնք կային այն ժամանակ, կան նաև այսօր, այն տարբերությամբ, որ այն ժամանակ կառավարությունն անցումային էր, ժամանակավոր, մեծ հաշվով միայն ներքին լեգիտիմության որոշակի պաշարի վրա հիմնված, իսկ հիմա՝ արդեն հիմնական և ճանաչված՝ և′ ներքին աջակցությամբ, և′ արտաքին աշխարհի կողմից։
Բացի այդ, այս կառավարության ծրագիրը պատմության մեջ կմնա, եթե այլ հիշվելու առիթ չլինի, նրանով, որ ծրագիր է ներկայացվում դեռ մինչև վերջ չձևավորված կառավարության պայմաններում, այսինքն՝ գործադիր իշխանությունը ներկայացնում է ծրագիր, երբ դեռ կոմպլեկտավորված է կիսատ-պռատ։
Ի՞նչ է սա նշանակում։
Ենթադրենք՝ խոսվում է արդյունաբերության, գյուղոլորտի, մշակույթի կամ սփյուռքի հետ հարաբերությունների մասին:
Շարադրվում են գեղեցիկ մտքեր՝ ականջի համար հաճելի ձևակերպումներով, սակայն պատկերացրեք՝ մի տարի անց կամ մի քանի ամիս անց քաղաքացին ուզում է իմանալ արդյունքներ․ դիմում է կառավարությանը, ներկայացնում իր պահանջը, վկայակոչում ծրագրի համապատասխան պարբերությունը կամ բաժինը և վերջ։ Նա պարզապես չգիտի՝ ում մատնանշի, թե տվյալ ոլորտը կարգավորողն ով է, քանի որ գործադիրը թերի է ձևավորված եղել, ու դա կարող է մանևրելու, խաբելու, մոլորեցնելու մեծ հնարավորություն տալ։
Այսինքն՝ այս ծրագրում մինչև վերջ լուծված չէ քաղաքական պատասխանատվության հարցը։ Իհարկե, գլոբալ առումով, կարող ենք արձանագրել՝ պատասխանատուն Փաշինյանն է ու իր թիմը, սակայն այդ պատասխանատվությունը շատ անհասկանալի ամորֆ կերպով մնում է օդից կախված՝ առանց ոլորտայնացված բաշխման։ Այս իրավիճակն արդեն բերելու է վստահության լուրջ պակասի, որը եթե հիմա դեռ էյֆորիայի մնացորդների առկայութան պայմաններում չի դրսևորվելու, ապա հետագայում, առաջիկա հինգ տարվա ընթացքում, շատ ցցուն կերպով է իրեն զգալ տալու։
Ինչ մնում է բովանդակային մասին, ապա Թումանյանի անմահ հերոս Քաջ Նազարը շատ ավելի լավ է գտել կառավարության ծրագրի խնդրի լուծումը, երբ կարգադրել է, որ արևը պետք է առավոտյան ծագի արևելքից, իսկ երեկոյան մայր մտնի արևմուտքում, կամ էլ գետերը պետք է ունենան երկու ափ՝ աջ և ձախ։