«Հույսեր ունեինք, որ բան կփոխվի, բայց չփոխվեց». Հայաստանի «մահացած» գյուղի՝ Անիպեմզայի հուսահատ բնակիչները ցավից լռում են (լուսանկարներ)

Անիպեմզա գյուղում դատարկություն է: Գյուղը, որ գտնվում է հայ-թուրքական սահմանին կպած, կարծես սահմանից այն կողմ լինի: Գյուղի միակ կենդանի վկան, որն արդեն դարեր շարունակ ավերված է, Երերույքի տաճարն է: Այս ցավոտ խնդրին դեռ կանդրադառնանք: Շատ դժվար էր գյուղում մարդ գտնել, քանի որ այնտեղ դատարկություն է տիրում: Երկար որոնումներից հետո տաճարի մոտակայքում գտանք պապիկի ու տատիկի:

Որքան էլ զարմանալի էր, սակայն նրանք անհասկանալի պատճառներով չէին ցանկանում զրուցել ու ներկայացնել գյուղի խնդիրները: Հայտնի չէ՝ ակնարկեցին, թե հասկացանք, որ վախենում են: Յուրաքանչյուր հարց ուղղորդում էին գյուղապետին տալ, որ հենց նա  կարող է պատասխանել: Նույնիսկ՝ Երերույքի տաճարի հետ կապված հարցերին: Վերջապես խոսեց պապիկը:

«Ի՞նչ ասեմ, տղա ջան, հույսեր ունեինք, որ բան կփոխվի, բայց չփոխվեց: Սաղ ջահելները դրսում են, գյուղում մարդ չկա: Մի գործարան կա, քարի գործարանը, մի քանի հոգի էնտեղ ա աշխատում ու վերջ: Ասենք թե տղամարդիկ էդտեղ են աշխատում, բա կանայք ի՞նչ անեն: Ջահելները դրսում են, մի քանի հոգի փորձում ա անասուն պահի, որ ապրի: Գյուղում մարդ չկա, գործ չկա: Եթե գործ լիներ, համ մենք կաշխատեինք, համ մեր երեխեքը հետ կգային, համ էլ գյուղը շեն կմնար: Էս ինչ վիճակ ա: Ոչ մի տարբերություն չկա առաջ ու հիմա: Գոնե մեր եկեղեցին սարքեն: Տարիներ առաջ իտալացիներ եկան, որ սարքեն, էն էլ բան չարեցին: Չհասկացանք՝ փողերը կերան, թե չարեցին: Էս գյուղը մահացել վերջացել է»:

Տարեց կինն ու տղամարդը ոչինչ չունեին ասելու: Երևում էր, որ շատ բան ունեին ասելու, սակայն վախենում էին: Անհասկանալի էր, թե ումից: Մի քանի ժամ գյուղում պտտվելուց հետո մի քանի մարդու տեսանք միայն: Նրանք ոչինչ չէին ասում, բայց հասկացնում էին, որ ոչինչ էլ չի փոխվել Հայաստանում: 2013 թվականի տվյալներով գյուղում կար 392 մարդ: Դատելով գյուղի դատարկությունից՝ կարելի է ենթադրել, որ տարիներ անց  Անիպեմզայում միգուցե կենդանի մնա միայն Երերույքի տաճարը...