Իրո՞ք Սերժ Սարգսյանը «քցել» է բոլորին
Դեռևս Հայաստանում տեղի ունեցած իշխանափոխության առաջին օրերից թե՛ հայկական և թե՛ ռուսական մամուլում լուրեր տարածվեցին այն մասին, որ Մոսկվայում ունեն լուրջ կասկածներ կապված իշխանափոխությանը նախկին իշխանությունների ցուցաբերած աջակցության հետ։ Բանն այն էր, որ ռուսական իշխանությունները չէին հավատում, որ Սերժ Սարգսյանը, ով նույնիսկ Սահմանադրությունն էր «իր հագով կարել տվել», այդքան հեշտությամբ հանձնում է իշխանությունն առանց մի կրակոցի, նույնիսկ իշխանափոխություն իրականացնողների առաջնորդներին ձերբակալելով ու բաց թողնելով։
Հայկական նախկին իշխանություններն էլ դեռ այն ժամանակ փորձել են ապացուցել, որ իրենք որևէ կերպ կապ չեն ունեցել և տեղի ունեցածը հեղափոխություն կամ իշխանափոխություն է և ոչ թե իշխանության թատերականացված փոխանցում։
Պարզվում է, որ Մոսկվայում կասկածանքներն առ այսօր են պահպանվում և նույնիսկ Ռուսաստանի ղեկավարի մակարդակով կա մտավախություն, որ Սերժ Սարգսյանն ինչ-որ պայմանավորվածությունների արդյունքում իրենց պարզապես «քցել է»՝ հրաժարական տալով և իշխանությունը փոխանցելով մեկին, ում հետ աշխատելն այնքան էլ հաճելի չէ։
Եթե իրատես քաղաքականության տեսակետից նայենք, այս վարկածը լիովին կարող է գոյություն ունենալու հավակնել։ Հատկապես, երբ ուսումնասիրում ենք գունավոր հեղափոխություններն Ուկրաինայում, Վրաստանում և հիմա էլ Վենեսուելայում ու համեմատում ենք Հայաստանում անցյալ տարվա ապրիլ-մայիս ամիսներին տեղի ունեցածի հետ, ակամա կասկածներ են առաջանում, թեև մյուս կողմից էլ չափազանց տրվելը նման դավադրության տեսություններին, այնքան էլ շնորհակալ գործ չէ։ Սակայն զուտ միայն տեսնելով, թե ինչ է կատարվում Վենեսուելայում, ինչպիսի լարվածություն կա, ինչպիսի արտաքին գեոքաղաքական միջամտություն կա և որքան են զոհերի ու տուժածների թիվը, կարող ենք ասել, որ Հայաստանում տեղի ունեցածը, եթե ռուսական քաղաքական մտքի բառապաշարով արտահայտենք, գունավոր հեղափոխության սցենարային տարբերակ էր, ապա չափազանց թավշյա էր ու չափազանց անմեղ։ Ոչ մի կրակոց, ոչ մի զոհ, ոչ մի կաթիլ արյուն, այն դեպքում, երբ Մայդանը և դրան հաջորդած դեպքերն Ուկրաինայում անմարդկային գործողությունների, բազմաթիվ զոհերի առիթ դարձան և երբեմնի ծաղկուն երկիրը մինչև հիմա չի կարողանում ուշքի գալ, չասելու համար, որ մասնատման վտանգի առաջ է կանգնած։
Մոսկվայում ունեցած կասկածները հիմնավորվում են նախ և առաջ այն հանգամանքով, որ իր հրաժարականով Սերժ Սարգսյանը, պարզ ասած, իր վրայից մաքրեց մինչ այդ գեոքաղաքական կենտրոններին տված իր խոստումները և հիմա արդեն դրանք առաջ տանելու կամ թարմացնելու խնդիրն այլևս ոչ թե իրենն է, այլ հենց այդ կենտրոններինը, քանի որ հենց նրանք են լեզու գտնելու նոր իշխանությունների հետ։ Դեռ անցյալ տարվա ապրիլ-մայիսին նույնիսկ այս մասին վկայելով թեթև հրապարակում եղավ մամուլում, որտեղ ասվում էր, թե Սերժ Սարգսյանը շատ նեղ շրջանակում ասել է, թե Պուտինը Ղարաբաղի շրջանների հանձնման հարցում իր վրա ճնշում էր գործադրում, դե թող հիմա գնա ու Նիկոլից շրջաններ պահանջի։
Ինչ-որ իմաստով սա ցույց է տալիս, որ Սարգսյանը պարզապես քցել է բոլորին իր շրջապատում՝ և՛ Պուտինին, և՛ ԱՄՆ-ին, և՛ ԵՄ-ին, և՛ միջազգային դոնորներին ու հիմա եթե նույնիսկ այս վարկածը իրական է, ուզած կամ չուզած ճանաչվելու է Հայաստանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունը և խնդիրները կա՛մ հետաձգվելու են, կա՛մ թարմացվելու-սրբագրվելու։ Սակայն կա նաև մեկ լուրջ վտանգ։ Եթե արտաքին խաղացողները համոզվեն, որ իրենց քցել են Երևանում, ապա հաշվեհարդարը կլինի շատ դաժան հենց Հայաստանի համար։