Հայաստանի գլխին սև ամպեր են կուտակվում
Մինչ Հայաստանում արդեն մի քանի օր է՝ քնում ու վեր են կենում` քննարկելով Նուրսուլթան Նազարբաևի հրաժարականն ու դրա հետևանքները, Հայաստանի գլխին կամաց-կամաց ավելի առարկայական է դառնում սև ամպերի կուտակումը։ Սակայն հայաստանյան հասարակության համար կարծես թե ավելի կարևոր է ոչ թե իր ճակատագիրը, այլ այն, թե Նազարբաևը, օրինակ, նախագահական նստավայրից գրադարան տեղափոխվելուց հետո հարմարավետ տեղավորվե՞լ է, կամ կոշիկները հո չե՞ն սեղմում, առավոտյան նորմալ սնվո՞ւմ է, մարսողությունը ո՞նց է, հրաժարականից հետո հո սթրեսի չի՞ ենթարկվել։ Իսկ իրականում, Ամուլսարի «Լիդիան» ընկերությունը կամաց- կամաց, այսպես ասած, կոմպլեկտավորում է իր հայցը ընդդեմ Հայաստանի, որը ներկայացնելու է միջազգային արբիտրաժին։ Հայաստանում նույնիսկ աննկատ մնաց այն, որ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտն անդրադարձել էր «Լիդիան»-ի խնդրին, ընդ որում, ոչ ամենևին Հայաստանի համար նպաստավոր դիրքերից։
2018 թվականի՝ Մարդու իրավունքների վիճակի մասին Պետդեպի զեկույցում, աշխատանքային իրավունքների բաժնում մի ողջ պարբերություն ամերիկյան արտաքին քաղաքական գերատեսչությունը նվիրել է «Լիդիան»-ին։ Իհարկե, անուն չի նշում, սակայն առնվազն հիմար պետք է լինել՝ չհասկանալու համար, թե խոսքն ում մասին է։
Մասնավորապես, պարբերությունում նշվում է, որ «հանքարդյունաբերական ընկերության աշխատակիցները և կապալառուները զրկվել են աշխատելու իրավունքից, քանի որ ցուցարարները փակել են ճանապարհները։ Ընդ որում, ճանապարհները շրջափակված են շարունակական կերպով, արդեն մի քանի ամիս, ինչը հանգեցրել է, որ աշխատանքները դադարեցվեն ու 1400 մարդ կրճատվի ընկերությունից։
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը այն կառույցը չէ, որը պատահական բան արձանագրի։ Նաև այն կառույցը չէ, որը անուշադիր լինի իր զեկույցում ձևակերպումների նկատմամբ։ Կարելի է արձանագրել, որ ամեն մի բառն ու տառը ամենամանրակրկիտ կերպով քննարկված, հավասարակշռված և անհրաժեշտ բոլոր զգուշությունները պահպանած են, հետևաբար, եթե այսքանը Վաշինգտոնն ասում է, կարելի է պատկերացնել, թե դեռ ինչքանը պետք է ասի կամ ինչքանն ասել է փաշինյանական իշխանություններին։ Իսկ ավելի կոնկրետ, Պետդեպը սկսել է ամենամեղմից՝ ակնարկելով, որ ՀՀ կառավարությունը չի պաշտպանել Ամուլսարի աշխատակիցների իրավունքները, ասել է թե՝ կառավարությունը չի կատարում իր՝ որպես իշխանություն ստանձնած պարտավորությունները սեփական քաղաքացիների աշխատանքային իրավունքների պաշտպանության մասով։
Ընդհանուր առմամբ, պետք է նշել, որ վերջին շրջանում մամուլում բավական հաճախ են հայտնվում հրապարակումներ այն մասին, որ օտարերկրյա կապիտալով աշխատող ընկերությունները Հայաստանի ներկա իշխանություններից դժգոհ են։ Եթե ավելի պարզ բառապաշարով ներկայացնենք, դա նշանակում է, որ կան խնդիրներ, որոնք լուրջ վտանգներ են ստեղծում բիզնեսի և հատկապես ներդրումների ներգրավման համար։ Իսկ չափազանց սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող Հայաստանի համար դա կարող է լինել կատաստրոֆիկ, իսկ տնտեսական հեղափոխությունն էլ՝ անհաս մնացած երազ։
Եթե փոխզիջումներ չլինեն, առջևում Հայաստանին սպասվում է շատ ծանր դատավարություն, որը, եթե նույնիսկ Հայաստանը նյութական առումով անկորուստ փակի, միևնույնն է՝ վարկանիշի առումով մեծ հետընթաց կլինի ու տասնամյակներով հետ կնետի երկիրը՝ որպես ներդրումային գրավչություն ունեցողի։