Հարցեր՝ Զոհրաբ Մնացականյան-Մասիս Մայիլյան հանդիպման հետ կապված

Հայաստանի ԱԳ նախարարությունը տեղեկացրել է, որ ապրիլի 15-ին Մոսկվայում Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման օրակարգով կայանալիք Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպմանն ընդառաջ, Հայաստանի ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպում է ունեցել Արցախի Հանրապետության ԱԳ նախարար Մասիս Մայիլյանի հետ։ Պաշտոնական հաղորդագրությունը բավական «ժլատ» է տեղեկատվության առումով։ Ստանդարտ ձևակերպումներ են դրված քննարկված հարցերի օրակարգի հետ կապված․

• Անդրադարձ Փաշինյան-Ալիև Վիեննայի հանդիպմանը
• Անդրադարձ Մնացականյան-Մամեդյարով նախորդ հանդիպմանը
• Անդրադարձ խաղաղության մթնոլորտ ձևավորող հարցերին
• Ադրադարձ հումանիտար միջոցառումներին։

Ինչպես և կարելի էր սպասել, Երևանը վերահաստատել է, որ իր համար կարևոր է՝

• Արցախի անվտանգությունը
• Արցախի կարգավիճակը
• Արցախի ներգրավվածությունը որպես հակամարտության հիմնական սուբյեկտ
• Արցախի՝ հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացում որոշիչ ձայն ունենալը, որպես կարգավորման համար ավելի արդյունավետ իրողություն։

Սակայն նույնիսկ այս ստանդարտ ձևակերպումների արանքում բավական տեղեկատվություն կարելի է կարդալ։ Նախ, այն, որ անդրադարձ է եղել Փաշինյան-Ալիև՝ Վիեննայի հանդիպմանը, արդեն որոշակիորեն գծում է հարցերի այն շրջանակը և ընդհանուր տրամաբանությունը, որ առկա է եղել երկու հայկական պետությունների ԱԳ նախարարների խոսակցության ընթացքում, քանի որ գիտենք՝ գոնե ԵԱՀԿ Մինսկի եռանախագահների՝ Վիեննայի հանդիպումից հետո տարածված հայտարարությունից, որ խոսվել է Դուշանբեի պայմանավորվածությունների մասին։

Այսինքն, մեծ հաշվով հասկանալի է, որ ամեն ինչի մեկնակետը Դուշանբեից է լինելու։ Այս տեսանկյունից արդեն մարդասիրական քայլերն ու վստահության մթնոլորտի ձևավորման գործողությունները հասկանալի են ու հիմնականում բացահայտված․ դրանք հնարավոր է լինեն գերիների փոխանակության, միջանցքների բացման և սահմանի հակադիր կողմերում գտնվող մարդկանց շփման հնարավորություն տալու և այլնի տեսքով։ Խնդիրն այստեղ ավելի շատ այն բանի մեջ է, թե ինչի է ձգտում Երևանը, որն է նրա պլան մաքսիմումն ու պլան մինիմումը։ Հաղորդագրությունից տեղեկանում ենք, որ Հայաստանի համար կարևոր են Արցախի կարգավիճակն ու անվտանգությունը։ Այստեղ խոսքն ինչի մասին է գնում՝ պարզեցված չի։ Եթե հիմքում դնում ենք այս ձևակերպման Մադրիդյան սկզբունքները, ապա բնական հարց է առաջանում՝ որ կարգավիճակի մասին է խոսքը՝ միջանկյա՞լ, թե՞ վերջնական, կամ ո՞րն է դեպի միջանկյալ տանող ուղին, ճանապարհային քարտեզը ու ինչպե՞ս է լինելու միջանկյալից վերջնականի անցումը ըստ ճանապարհային քարտեզի, և որքա՞ն անցնցում կամ նվազ ցնցումներով, ինչպիսի՞ անվտանգային երաշխիքների առկայությամբ, որոնք ոչ միայն խոսքային են լինելու, այլ նաև ռեալ ու առարկայական։

Ու այս համատեքստում՝ Արցախի ներգրավումը որպես հակամարտության առաջնային սուբյեկտ՝ ինչ կարող է նշանակել։ Արդյո՞ք Երևանը պահպանում է Արցախի շահերը ներկայացնողի ու անվտանգության երաշխավորի իր կարգավիճակը, թե՞ միայն անվտանգության երաշխավորն է լինելու, և որքանո՞վ է դա իրատեսական այն դեպքում, երբ Հայաստանն ինքը իր անվտանգության երաշխավորը չէ և Հայաստանի անվտանգության երաշխավորը Ռուսաստանն է։ Այս հարցերը չափազանց կարևոր են, սակայն գոնե այս պահին՝ դեռ անպատասխան ու օդից կախված, քանի որ այդքան ծեծված Դուշանբեի պայմանավորվածությունները սրանց մասին ոչինչ չեն ասում, որոնց հղում է արվել Վիեննայի հանդիպմանը։

NEWSPRESS.am