Ինչ պետք է ակնկալել սփյուռքի հարցերով գլխավոր հանձնակատարից

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հաստատել է սփյուռքի հարցերով գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի կանոնադրությունը։

Հիշեցնենք, որ սփյուռքի հարցերով գլխավոր հանձնակատարն անմիջականորեն վարչապետին ենթակա պաշտոն է, որը ստեղծվել է Փաշինյանի կառավարության օրոք և զբաղվելու է, Հայաստան-Սփյուռք հարաբերություններով։ Կանոնադրության հպանցիկ ուսումնասիրությունից նույնիսկ պարզվում է, որ բավական բարձր նշաձող է սահմանվել այդ ինստիտուտի նկատմամբ, սակայն այլ է հարցը, թե ռեալ իրականությունը ինչ ցույց կտա և ինչպես կդասավորվեն հանգամանքները։

Հայկական սփյուռքը, որքան էլ փորձ է արվում ներկայացնել որպես մեկ ամբողջություն, սակայն իրականում այն բավական բարդ ու բազմաշերտ հավաքականություն է և Հայաստանի իշխանությունների համար շատ կարևոր է, որպեսզի այս ամենը պատկերացնելով՝ փորձեն մշակել հարաբերությունները և ստեղծել, այսպես ասած, գերատեսչական կառույց։ Այն տարբեր է երկրից երկիր, համայնքից համայնք, ամեն երկրում յուրատեսակ է, իր երկրի ընդհանուր դրությանը համահունչ, և, ընդ որում, միշտ չէ, որ տիրապետում է միակարծության սփյուռքյան համայնքներում։ Բացի այս, բաժանվածությունը նաև կրոնական է, ապա նաև՝ ըստ դավանական ու եկեղեցական, որից հետո արդեն բաժանման հաջորդ մակարդակը կուսակցականն է։ Մյուս կողմից, սփյուռքը կարելի է բաժանել մերձավոր սփյուռքի ու հեռավոր սփյուռքի, կամ հին սփյուռքի ու նոր սփյուռքի։

Թուրքիայում վերջին դեպքերը հայազգի պատանու կրոնափոխության խնդրի հետ, ցույց տվեց, որ ամեն բան չէ, որ հաշտ ու խաղաղ է այնտեղ։ Այս համատեքստում կարելի է ասել, որ տիտանական աշխատանք է պահանջվելու գլխավոր հանձնակատարից, ու դեռ հարց է, թե ինչ ժամանակահատվածում կկարողանա այս կառույցը կայանալ, կամ կկայանա երբևէ, թե՝ ոչ։ Կարևոր նախապայման է, որ Գլխավոր հանձնակատարի պաշտոնին նշանակվի կատարելապես չեզոք մարդ, որի հանդեպ Սփյուռքում ոչ մեկը որևէ հավակնություն չունենա։

Ընդ որում, չեզոքությունը պետք է լինի ոչ միայն հայաստանյան քաղաքական կյանքի մասով արտահայտված, այլ նաև սփյուռքյան քաղաքական կյանքի մասով, ու նաև՝ աշխարհաքաղաքական իմաստով չեզոք, քանի որ այսօր արդեն նկատելի է, որ Սփյուռքում նաև աշխարհաքաղաքական նախասիրության գործոնն է սկսել լինել ազդեցիկ։

Այս իմաստով, Զարեհ Սինանյանի նշանակումը անկախ վերջինիս մասնագիտական պատրաստվածությունից ու որակներից, կարող է խնդրահարույց լինել ու արդյունքում, եթե այդ խնդրահարուցությունը գլուխ բարձրացրեց՝ տուժելու են Հայաստան-սփյուռք հարաբերությունները։

NEWSPRESS.am